پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,158 |
| تعداد مقالات | 76,958 |
| تعداد مشاهده مقاله | 155,187,633 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 117,066,641 |
حکمرانی پایدار تالابها از طریق همبست نظامهای اجتماعی و اکولوژیک: ارائه الگوی گذار به معیشتهای سازگار (مورد مطالعه: دریاچه ارومیه) | ||
| حکمرانی منابع طبیعی | ||
| مقاله 4، دوره 3، شماره 2، تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jnrg.2026.411124.1095 | ||
| نویسندگان | ||
| لیلا صفا1؛ روح اله رضایی* 1؛ رامش مهربان2؛ زینب نعمتی2 | ||
| 1زنجان، دانشگاه زنجان، دانشکده کشاورزی، گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی | ||
| 2دانشگاه زنجان، دانشکده کشاورزی، گروه ترویج، ارتباطات و توسعه روستایی | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با تمرکز بر رویکرد نظامهای اجتماعی-اکولوژیک، به دنبال تبیین سازوکارهای گذار به معیشتهای سازگار و ارائه الگوی عملیاتی برای همسوسازی منافع اقتصادی با اهداف حفاظتی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه بود. این پژوهش از نظر ماهیت، کیفی و با روش «تحلیل محتوای کیفی استقرایی» انجام گرفت. مشارکتکنندگان در پژوهش شامل 21 نفر از خبرگان دانشگاهی، مدیران اجرایی و نمایندگان جوامع محلی بودند که با استفاده از روشهای نمونهگیری هدفمند و گلولهبرفی تا حد اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها، مصاحبههای عمیق نیمهساختارمند بود که روایی و اعتبار آن از طریق تکنیکهای سهسویهسازی و بازبینی مشارکتکنندگان مورد تأیید قرار گرفت. نتایج تحلیل دادهها در نرمافزار MAXQDA 24 نشان داد که الگوی حکمرانی معیشتهای تالابی در دریاچه ارومیه بر پنج پیشران اصلی (کد محوری) و 22 نشانه (کد باز) کلیدی استوار است. بر اساس فراوانی و اهمیت کیفی کدهای محوری در فرایند تحلیل محتوا، یافتهها حاکی از آن بود که مقوله «تقویت ظرفیتهای نهادی و ساختاری» بالاترین اولویت را در مدل داشت و پس از آن، مقولههای «سرمایه اجتماعی و مشروعیتبخشی»، «انسجام سیاستی و شبکه ذینفعان»، «سازوکارهای تأمین مالی پایدار و اقتصاد سبز» و «آموزش و آگاهیسازی» قرار گرفتند. در مجموع، یافتههای این پژوهش نشان میدهد که پایداری بلندمدت تالابها در گرو «تابآوری معیشتی» جوامع محلی است؛ بدین معنا که هرگاه معیشت ساکنان از ظرفیت کافی برای مقاومت در برابر شوکهای اقتصادی-اکولوژیک و تطبیق با شرایط جدید برخوردار باشد، وابستگی آنان به بهرهبرداری مستقیم از منابع محدود تالابی کاهش یافته و انگیزههای حفاظت از اکوسیستم در منطق اقتصادی آنان درونی میشود. این یافته، دلالتهای مهمی برای نظام حکمرانی در بر داشته و بر این نکته تأکید دارد که فراتر از حصارکشی فیزیکی، سیاستهای اثربخش بایستی بر اصلاح ساختارهای نهادی، تسهیلگری اقتصادی و بازسازی سرمایه اجتماعی برای خروج از «تله معیشتی» تمرکز نمایند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حکمرانی مشارکتی؛ نظامهای اجتماعی-اکولوژیک؛ معیشتهای سازگار؛ دریاچه ارومیه؛ تحلیل محتوای کیفی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Sustainable Wetland Governance through the Social-Ecological Systems Nexus: A Model for Transitioning to Compatible Livelihoods (Case Study: The Urmia Lake) | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Leila Safa1؛ Rohollah Rezaei1؛ Ramesh Mehraban2؛ Zeinab Nemati2 | ||
| 1Faculty of Agriculture, University of Zanjan | ||
| 2Faculty of Agriculture, University of Zanjan | ||
| چکیده [English] | ||
| This study aimed to elucidate the mechanisms underlying the transition to wetland-compatible livelihoods and to provide an operational model for aligning economic interests with conservation goals in the Urmia Lake basin. This study is qualitative in nature and was conducted using Inductive Qualitative Content Analysis. The participants in the study comprised 21 academic experts, executive officials, and local community representatives selected through purposive and snowball sampling techniques until theoretical saturation was achieved. Data were collected through in-depth, semi-structured interviews, and credibility and trustworthiness were confirmed through triangulation and member checking. Data analysis using MAXQDA 24 software revealed that the governance model for wetland livelihoods is underpinned by 5 main drivers (axial code) and 22 key indicators (open code). Based on the frequency and qualitative significance of the axial codes in the content analysis process, findings indicated that the category of "Strengthening Institutional and Structural Capacities" carried the highest priority in the model, followed by "Social Capital and Legitimation," "Policy Coherence and Stakeholder Network," "Sustainable Financing Mechanisms and Green Economy," and "Education and Awareness." Overall, the findings indicate that the long-term sustainability of wetlands hinges on the "livelihood resilience" of local inhabitants; that is, when the livelihoods of residents possess sufficient capacity to withstand economic-ecological shocks and adapt to new conditions, their dependence on direct exploitation of limited wetland resources diminishes, and conservation incentives become internalized within their economic logic. This finding has significant implications for the governance system, suggesting that, beyond physical enclosures, effective policies must focus on reforming institutional structures, facilitating economic activity, and rebuilding social capital to escape the "livelihood trap." | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Participatory governance, Social-ecological systems (SES), Compatible livelihoods, Urmia Lake, Qualitative content analysis | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 81 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب