تبیین مفاهیم نظری سیدقطب درباره ماهیت وجود اسلامی | ||
| نظریههای اجتماعی متفکران مسلمان | ||
| دوره 16، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 93-115 اصل مقاله (789.8 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jstmt.2026.406061.1841 | ||
| نویسنده | ||
| حسن بخشی زاده* | ||
| استادیار، گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این مطالعه با هدف تحلیل ایدههای نظری و عملی سیدقطب درباره ماهیت وجود اسلامی انجام شده است، با تمرکز ویژه بر اثر برجسته او، معالم فی الطریق (نشانههای راه)، به منظور کمک به فهم اندیشه معاصر اسلامی و چارچوبهای تمدنی. پژوهش از تحلیل محتوای کیفی ساختاریافته مبتنی بر روش مایرینگ استفاده میکند. کدگذاری باز استقرایی برای شناسایی مفاهیم کلیدی مانند توحید، جاهلیت و شریعت به کار گرفته شد و سپس این مفاهیم از طریق کدگذاری محوری به زیرموضوعها سازماندهی شدند. سنتز موضوعی، دستهبندیهای کلی را ایجاد کرد که اصلاح اخلاق فردی را با بازسازی اجتماعی پیوند میدهد و شفافیت تفسیر، دقت روششناختی و انسجام مفهومی را تضمین میکند. یافتهها نشان میدهند که سیدقطب، وجود اسلامی را به عنوان یک نظام یکپارچه تصور میکند که ایمان نظری را با کاربست عملی ترکیب میکند. او بر اراده فردی، پایبندی به شریعت و ایجاد گروه پیشتاز برای هدایت تحول اجتماعی تأکید دارد. چارچوب او به طور صریح خشونت و افراطگرایی را رد کرده و وجود اسلامی را به عنوان یک پروژه تمدنی جامع معرفی میکند که رفتار فردی، نهادهای اجتماعی و حاکمیت با اصول الهی هماهنگ هستند. کتاب نشانههای راه هم به عنوان یک منشور نظری و هم به عنوان یک راهنمای عملی عمل میکند و مدلی منسجم برای اجرای اصول اسلامی در حوزههای فردی، اجتماعی و نهادی ارائه میدهد. چارچوب فکری سیدقطب بینشهای مهمی برای مباحث معاصر درباره اندیشه اسلامی، حکمرانی اخلاقی و نوسازی تمدنی فراهم میآورد و نشان میدهد که چگونه ایمان هنجاری میتواند در ساختارهای عملی جامعه تحقق یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اندیشه معاصر اسلامی؛ حاکمیت؛ سیدقطب؛ شریعت؛ نشانههای راه؛ وجود اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 256 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 134 |
||