از ریاضی‌سازی طبیعت تا فراموشی «جهانِ زیسته»: واکاوی بحران علوم اروپاییِ هوسرل در پرتو تاریخ‌نگاریِ فلسفی کویره | ||
| تاریخ علم | ||
| مقاله 10، دوره 24، شماره 2، مهر 1405، صفحه 183-193 اصل مقاله (641.2 K) | ||
| نوع مقاله: ترویجی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jihs.2026.411800.371884 | ||
| نویسنده | ||
| مریم سلیمانی* | ||
| گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| این مقاله با نگرشی مروری بر دو کتاب بحران علم اروپایی و پدیدار شناسی استعلایی نوشته ادموند هوسرل و مطالعاتی در باب گالیله نوشته الکساندر کویره به بررسی مفهوم «بحران علوم اروپایی» در افقِ خوانشی تاریخی_فلسفی می‌پردازد. موضوع محوری آن است که بحران مطرح شده توسط هوسرل نه به ناکامی‌های تجربی یا روش‌شناختی علوم طبیعی، بلکه به بحرانی معنایی_تاریخی مربوط است که از شیوه تأسیس علم مدرن و گسست آن از افق جهان‌زیسته (Lebenswelt) ناشی می‌شود. در این چارچوب، تحلیل کویره از «ریاضی‌سازی طبیعت» در اندیشه گالیله، به‌منزله جایگزینی جهان محسوس با جهانی ایده‌آل و هندسی، به‌عنوان بستر تاریخی همان فرایندی تفسیر می‌شود که هوسرل آن را «عینیت‌گرایی» و «فراموشی منشأ معنایی علم» می‌نامد. مقاله نشان می‌دهد که هرچند کویره پدیدارشناس نیست، تاریخ‌نگاری فلسفی او شالوده تاریخیِ بحرانی را آشکار می‌سازد که هوسرل در سطح ترانسندنتال تحلیل می‌کند. نتیجه آنکه «بحران علوم اروپایی» را باید بحرانی در معنای عقلانیت و نسبت علم با زندگی انسانی دانست، نه بحرانی در خود علم. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| جهانِ زیسته؛ بحران علوم اروپایی؛ ریاضی‌سازی طبیعت؛ پدیدارشناسی استعلایی؛ تاریخ‌نگاری فلسفی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 371 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 17 |
||