ارزیابی انتقادی ادله و مبانی تفسیر تنزیلی قرآن و جایگاه روششناختی آن | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 58، شماره 2، اسفند 1404، صفحه 305-325 اصل مقاله (697.1 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2025.404600.670546 | ||
| نویسنده | ||
| روح الله محمدی* | ||
| استادیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ علوم قرآنی، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، شاهرود، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تفسیر تنزیلی، به عنوان رویکردی نوظهور در حوزۀ مطالعات قرآنی، درصدد بازسازی فضای نزول و کشف سیر تدریجی تربیت و تشریع است که در دهههای اخیر مورد توجه قرآنپژوهان قرار گرفتهاست. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با هدف تبیین، نقد و بررسی ادلۀ عقلی و نقلی و مبانی روششناختی این رویکرد تفسیری انجام شدهاست. یافتههای پژوش نشان میدهد که مهمترین ادلۀ موافقان، استناد به مصحف امام علی (ع)، روایات عدم منع، اجتهادی بودن ترتیب مصحف کنونی و مطابقت با سیرۀ ابلاغی پیامبر (ص) است. در کنار این ادله، مبانیای همچون هدایتگری، تکیه بر قرآن در فهم، تدریج در نزول، تداخل آیات در سور، تناسب آیات و سور، عدم تعارض میان آیات و تناسب سور متوالیالنزول مطرح شدهاند. بررسی دقیق این مبانی و ادله نشان میدهد، گرچه این روش تفسیری در بازسازی فضای نزول و فهم سیر تدریجی تشریع مزایایی دارد؛ اما ادله قاطع بر لزوم انحصار یا اولویت مطلق آن با چالشهای جدی تاریخی، روششناختی و نقلی مواجه است. این روش به تنهایی قادر به ارائه تفسیری جامع از قرآن نیست و باید به عنوان یک روش مکمل در کنار دیگر روشها، به ویژه تفسیر ترتیبی (مصحفی) و موضوعی، به کار گرفته شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تفسیر تنزیلی؛ ترتیب نزول؛ مبانی تفسیر؛ نقد روششناختی؛ مصحف امام علی (ع) | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 327 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 196 |
||