اعجاز کتابهای آسمانی در پرتو بازاندیشی تحدی قرآنی | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 58، شماره 2، اسفند 1404، صفحه 327-347 اصل مقاله (613.75 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2026.400832.670517 | ||
| نویسنده | ||
| غلامعلی جزینی* | ||
| دانشآموختۀ دکترا، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف بازاندیشی در مفهوم «تحدی» و بررسی امکان تعمیم آن به کتابهای آسمانی پیشاقرآنی، بهویژه تورات و انجیل نخستین، سامان یافتهاست. نظریههای رایج کلامی، اعجاز این کتابها را به دلیل فقدان تحدی نفی کردهاند. در برابر، دیدگاه رقیب با رویکردی قرآنی-کلامی و روش توصیفی-تحلیلی، الگویی نوین از تحدّی پیشنهاد میکند که در کنار «تحدّی لفظی» متعارف، گونۀ مغفول «تحدّی حالی/مقامی» را نیز در بر میگیرد. تحلیل سیرۀ حضرت موسی (ع) و فرایند نزول تورات نشان میدهد که مجموعهای از شرایط تاریخی، احتجاجات علنی و رخدادهای خارقالعاده، عملاً کارکرد تحدی را تحقق بخشیدهاند.بررسی تطبیقی آیات تحدی در قرآن کریم نیز آشکار میسازد که معیارهای تحدی در قرآن، همچون «نفی مماثلت بشری» و «مصونیت از اختلاف»، اختصاص به قرآن نداشته و در مواردی بهصراحت یا بهگونهای ضمنی به سایر کتابهای وحیانی نیز تعمیم یافتهاست. نمونههایی همچون آیۀ ۴۹ سورۀ قصص که مشرکان را به ارائه کتابی هدایتبخشتر از تورات فرامیخواند، یا آیۀ ۸۲ سورۀ نساء که سلامت از اختلاف را معیار الهی بودن هر کتاب وحیانی میداند، مؤید این عمومیت است.یافتههای پژوهش نشان میدهد که بازشناسی تحدی در دو سطح لفظی و حالی زمینه ردّ انکار مخالفان را مهیا ساخته و وجود شواهد تحدی در قرآن نسبت به تورات و انجیل، میتواند مبنایی برای بازسازی نظریه اعجاز این کتابها باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحدی؛ اعجاز کتابهای آسمانی؛ نظریههای اعجاز؛ تورات و انجیل نخستین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 519 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 169 |
||