گزینش هدفمند اسماء الهی در خواتیم آیات سورۀ حشر تحلیل کارکرد معنایی و نقش آن در انسجام سوره | ||
| پژوهش های قرآن و حدیث | ||
| دوره 58، شماره 2، اسفند 1404، صفحه 501-517 اصل مقاله (577.41 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jqst.2026.397910.670575 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدرضا واعظیراد1؛ ابوالفضل خوشمنش* 2 | ||
| 1دانشآموختۀ کارشناسی ارشد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در ساختار بیانی قرآن کریم، ذکر اسماء الهی در پایان آیات، دارای کارکردهای معنایی و ارتباطی ویژهای با مضمون آیات است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی، پیوند معنایی و کارکردهای این اسماء را در پایان آیات سوره حشر واکاوی میکند. یافتهها نشان میدهد که اسماء برگزیده در خواتیم، نقشی فراتر از تأیید پایانی آیه یا کارکردی زینتی دارند؛ این اسماء، در عمل، عناصری بنیادین برای تثبیت پیام سوره و تعمیق فهم مخاطب هستند و میتوان کارکرد آنها را در محورهای مشخصی دستهبندی کرد. این اسماء به منزله عناصر انسجامبخش، پیوستگی سوره را تقویت میکنند (همچون چارچوب ساختاری «العزیز الحکیم»). در محور تبیین قدرت، ماهیت الهی پیروزی را بدون اتکا به اسباب مادی آشکار میسازند (مانند «قدیر»). همچنین در محور عدالت و کیفر، پیامدهای رفتاری را تبیین کرده (نظیر «شَدیدُ العِقاب») و در محور رحمت و امید، نقشی الهامبخش و تبشیری برای مخاطب ایفا میکنند (چون «رَؤوفٌ رَحیم» و «الرَّحمنُ الرَّحیم»). افزون بر این، در محور علم و نظارت، با اسم «خبیر» مبنای تقوا را تحکیم میبخشند. در نهایت، این چینش هوشمندانه، عامل پیوند ساختار، تقویت معنا و ارتقای اثرگذاری سوره است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اسماء الهی؛ سوره حشر؛ خواتیم آیات؛ ارتباط معنایی؛ انسجام معنایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,359 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,832 |
||