| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,140 |
| تعداد مقالات | 76,864 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,587,509 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,616,166 |
کاربرد آموزه های رهیافت پساتوسعه گرایی در مواجهه با مسائل توسعه استان کرمانشاه | ||
| بررسی مسائل اجتماعی ایران | ||
| دوره 16، شماره 2، اسفند 1404، صفحه 211-231 اصل مقاله (882 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijsp.2026.379677.671245 | ||
| نویسندگان | ||
| آزاده الفتی* 1؛ کامران لطفی2؛ زینب شاهمرادیان3 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه علوم سیاسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه رازی. کرمانشاه. ایران. | ||
| 2استادیار، علوم اجتماعی و تربیتی، گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشگاه رازی | ||
| 3دانشجوی دکتری جامعهشناسی، دانشگاه علوم تحقیقات، واحد مرکز، تهران. ایران. | ||
| چکیده | ||
| کاربرد دستورالعملهای رهیافت نوسازی را میتوان از لابهلای برنامههای پیشرفت اقتصادی- اجتماعی در سطوح ملی و محلی پیش از انقلاب اسلامی و متعاقب آن کشف نمود. وضعیت توسعهای کنونی استان کرمانشاه مبین آن است که بایستههای نظری رهیافت یاد شده نه تنها قادر بهتحقق اهداف توسعه متوازن و همگون در بخشهای مختلف استان نبوده بلکه حیات اجتماعی- اقتصادی و فرهنگی شهروندان را با پیچیدگیهای بیشتری مواجه ساخته است. رویکرد پساتوسعه به عنوان پشتوانه نظری پژوهش حاضر بیان میدارد که رویکردهای نوسازی و توسعه که عمدتاً بعد از جنگ جهانی دوم در اغلب کشورها و مناطق جهان در حال توسعه انضمامی شدند، حاوی یک نگاه قوم مدار و غرب محور بوده و با رویکردی سادهسازی و تقلیلگرا به محیط توسعه در عمل باعث تعمیق فرآیند توسعه نیافتگی این مناطق و نیز تقویت شکافهای موجود در جوامع هدف گردیدهاند. پرسش پژوهش حاضر آن است که دشواره توسعه نیافتگی در استان کرمانشاه و راهکار مواجهه با آن را چگونه میتوان فهم نمود؟ فرضیه پژوهش بدین صورت طراحی شده که توسعه نیافتگی در استان کرمانشاه، برآیند کاربست الگوی مدرنیزاسیون توسعه بوده و راهکار رفع آن، بهکارگیری رویکرد پساتوسعه در مواجهه با محیط فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی توسعه استان است. یافتهها و نوآوری تحقیق نشانگر آن است که الگوی بومی و درونزا در بهرهبرداری از ظرفیتهای بومی استان همچون موقعیت مرزی و نقش بازارچهها در توسعه تجارت منطقهای، اقلیم مناسب و منابع طبیعی نظیر آب، خاک و مراتع، وجود ابنیه تاریخی و طبیعی جهت توسعه گردشگری و صنایع دستی و نیز ورزشهای بومی، توان و قابلیتهای محیطی نهفته و آشکاری را پیش رو قرار می دهد که میتواند تا حدود زیادی در رفع موانع توسعه استان مؤثر واقع شده و حیات اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی شهروندان را ارتقاء ببخشد. در این پژوهش، از چارچوب نظری پساتوسعه و نیز روش اسنادی، جهت تبیین مسئله تحقیق بهره گرفته شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کرمانشاه؛ مدرنیزاسیون؛ رهیافت پساتوسعه؛ توسعه بدیل؛ پیشرفت؛ الگو | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Application of the teachings of the post-developmentalist approach in dealing with development issues in Kermanshah Province | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Azadeh Olfati1؛ Kamran Lotfi2؛ Zainab Shahmoradian3 | ||
| 1PhD student, Department of Political Science, Faculty of Social Sciences, Razi University. Kermanshah Iran. | ||
| 2Assistant Professor , Social and Educational Sciences, Department of Political Science and International Relations, Razi University | ||
| 3Ph.D. student of Sociology, University of Research Sciences, Center Branch, Tehran. Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The post-development approach, as the theoretical basis of the present study, states that the modernization and development approaches that were implemented mainly after World War II in most developing countries and regions of the world, contain an ethnocentric and Western-oriented perspective and, with a simplistic and reductionist approach to the development environment, have actually deepened the underdevelopment process of these regions and strengthened the existing gaps in the target societies. The question of the present research is: How can we understand the problem of underdevelopment in Kermanshah province and the solution to confront it? The research hypothesis is designed as follows: underdevelopment in Kermanshah province is the result of the application of the modernization development model, and the solution to overcome it is to apply a post-development approach in dealing with the cultural, economic, social, and environmental development environment of the province. The findings and innovations of the research indicate that the indigenous and endogenous pattern of exploiting the province's indigenous capacities, such as the border location and the role of bazaars in the development of regional trade, the suitable climate and natural resources such as water, soil, and pastures, the existence of historical and natural buildings for the development of tourism and handicrafts, as well as indigenous sports, presents latent and obvious environmental capabilities and capabilities that can be largely effective in removing obstacles to the province's development and improving the social, economic, and cultural life of citizens. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Kermanshah, modernization, post-development approach, alternative development, progress, Pattern | ||
| مراجع | ||
|
ابراهیمزاده، ع. ، 1391. مقایسه تطبیقی ساختار اقتصادی اشتغال در شهرستانهای مرزی با غیرمرزی در استان کرمانشاه بر اساس ضریب مکانی(L.Q) ، همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت؛ چالشها و رهیافتها، دانشگاه سیستان و بلوچستان.
الیاسی سرزلی، ف، پژهان، ع و موسایی، م. 1396. تفسیر معناییِ توسعهنیافتگی استان کرمانشاه با تأکید بر دیدگاه صاحبانِ شرکتها و کارگاههای شهرکهای صنعتی این استان. فصلنامه بررسی مسائل اجتماعی ایران. 8(2).147-127. 65056html https://ijsp.ut.ac.ir/article_
اسکوبار، آ.1400. مواجهه با توسعه، مترجم: مهدی اکبری گلزار، تهران: انتشارات گلآذین، چاپ دوم. 400 ص.
احمدی قاسم آبادی، ی و گ ، ذاکراف.1393. بررسی مشکلات فرایند مدرنیزاسیون در ایران معاصر و اثرات آن بر جهانی شدن، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، 11 (30)، 34-7. https://psq.karaj.iau.ir
احمدی، و. کریمی، ج. 1401. پژوهشی کیفی در موانع توسعهنیافتگی اقتصادی استان کرمانشاه، فصلنامه مطالعات اقتصاد سیاسی بینالملل، 5(2).758-229. https://ipes.razi.ac.ir/article_ 2352.html
احمدی، س، زارعی، ب، حیدریفر، م، عزمی، آ و فهمیمی، س. 1403. عوامل توسعه نیافتگی نواحی مرزی (مطالعه موردی: شهرستانهای مرزی استان کرمانشاه)، مجله مهندسی جغرافیایی سرزمین، 8(1). 102-81. https://www.jget.ir/article_163961.html
ادهمی، ج. حسینی، ق.قاسمی، ع و وطنپرست، ر.1398. روند و جریانهای مهاجرتی استان مرزی کرمانشاه طی دو دهه اخیر، فصلنامه جمعیت، 26، (107و108) ، 76-53. https://www.noormags.ir
احمدی، ح و بیدالله خانی، آ. 1392. پساتوسعهگرایی و بازنماییهای انتقادی از گفتمان توسعه؛ رویکردی مردمی، مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 5 (3)، 64-47. https://jisds.srbiau.ac.ir
احمدیان، ق، 1391. نقدکتاب پساتوسعهگرایی؛پساتوسعه گرایی و بنبستهای پارادایم توسعه، پژوهش نامۀ انتقادی متون و برنامههای علوم انسانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 17، (8) https://ensani.ir
استان شناسی کرمانشاه. 1395. پدید آورندگان: سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، تهران، شرکت چاپ و نشر کتابهای درسی ایران سهامی خاص، چاپ ششم.
ایراندوست،ک، آشوری، ک و هاشمی، ب. 1395. بازشناسی عناصر تاریخی هسته شهر ایرانی(مطالعه موردی؛ هسته تاریخی مرکز شهر کرمانشاه) ، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، 6 (24)، 99-85. https://www.sid.ir
بدری فر ، م و قنبری، ن.1384. پویایی شناسی بنیان های جغرافیایی در چشم اندازهای روستایی(مطالعه موردی دهستان هی شیوه سر، گواور و دینور استان کرمانشاه) ، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، 2 (1)، 52-38. https://journals.srbiau.ac.ir
بیرانوندزاده، م. سبحانی، ن. فلاحی، خوشبحی، م. و علیزاده، د. 1397. تحلیل سطوح پایداری توسعه روستایی در استان کرمانشاه، مجله علوم جغرافیایی(جغرافیای کاربردی)، 14 (29)، 81-69. https://geographic.mashhad.iau.ir
پاپزن، ع. آگهی، ح و شاهمرادی، م. 1395. مؤلفههای اصلی ورزشهای بومی و محلی به منظور بهرهبرداری در توسعه پایدار روستایی: مورد مطالعه بازیها و ورزشهای بومی و محلی شهرستان کرمانشاه، فصلنامه توسعه محلی (روستایی-شهری)، 8 (1)، 112-89. https://jrd.ut.ac.ir پور میرزا، ع . قربانینژاد، ر. یوسفی، ا و سرور، ر. 1398. ارزیابی و سنجش وضعیت توسعه در استان کرمانشاه با تأکید بر سیاست منطقهگرائی، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، 16 (63)، 32-18. https://sarzamin.srbiau.ac.ir
پوراحمد، ا. بهدوست، ف و نظری، ط.1394. نقش گردشگری شهری در توسعه کالبدی شهر کرمانشاه، نشریه مطالعات نواحی شهری دانشگاه شهید باهنر کرمان، سال 2 (6)، 37-21. https://jusg.uk.ac.ir
پیت، ر و هارت ویک، ا .1384. نظریههای توسعه، ترجمه مصطفی ازکیا و دیگران، تهران، نشر لویه. 316ص.
جانپرور، س. احمدیان، ق و نوری، م. 1399. بررسی تحولات پارادایمی در حوزه توسعه: تحول از توسعه مدرن به نظریات معاصر، فصلنامه پژوهشهای سیاسی و بین المللی، 11 (44)، 419-403. https://jpir.takestan.iau.ir
حشمتی جدید، ح و دیگران.1400. رهیافت آمایش مناطق مرزی در استان کرمانشاه از نگاه توسعه و امنیت پایدار، نشریه علمی مدیریت و پژوهشهای دفاعی، 20 (91)، 67-31. https://www.sid.ir
حجاریان، ا. 1400. تحلیل علی مؤلفههای تأثیرگذار بر مدیریت مراتع(مطالعه موردی: مراتع استان کرمانشاه)، مرتع، 16(4): 700-681. https://www.sid.ir
حیدری ساربان، و. باختر، س و زیارتی، م. 1397. تأثیر سرمایه اجتماعی بر توسعه پایدار کشاورزی در مناطق روستایی(مطالعه موردی: روستاهای استان کرمانشاه)، فصلنامه جغرافیا و پایداری محیط، 8 (2)، 74-59. https://ges.razi.ac.ir
دانشنیا، ف و محمدیفر، ی.1401. مدیریت توسعه پایدار شهر کرمانشاه؛ رهیافت اقتصاد سیاسی، فصلنامه مطالعات اقتصاد سیاسی بینالملل، 5 (1)، 388-357. https://ipes.razi.ac.ir
دفتر جمعیت، نیروی کار و سرشماری، 1401.چکیده نتایج طرح آمارگیری نیروی کار تابستان 1401، www.amar.org.ir
رنانی، م و محمدی، ن.1400. توسعه کرمانشاه (گذار به توسعه اجتماعی نخبه محور)، انتشارات اصفهان، فرهنگ مردم، چاپ اول. 360ص.
رهنما، م. 1402. پساتوسعه، مترجم: رویا منجم، تهران: انتشارات تمدن علمی، چاپ سوم. 184 ص.
زاکس، و. 1377. نگاهی نو به مفاهیم توسعه، مترجمان: وحید بزرگی و فریده فرهی،تهران: نشر مرکز، چاپ اول.248 ص.
سالنامه آماری استان کرمانشاه سال 1397. 1398.معاونت آمار و اطلاعات (سازمان برنامه و بودجه کشور، سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان کرمانشاه).
سمیعی اصفهانی، ع و حبیبی، ف. 1394. نظریه پساتوسعه و الگوی اقتصاد مقاومتی در جمهوری اسلامی ایران؛ رویکردی مقایسهای، فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، 18 (6)، 73-51. https://www.sid.ir سینائی، ح.1370. بحران هویت، فصلنامه فرهنگ، 1 (4).
شمس، م و ملک حسینی، ا. 1389. بررسی لزوم احداث شهر جدید در اطراف شهر کرمانشاه، فصلنامه علمی پژوهشی جغرافیای انسا نی، سال 2 (4)، 107-97. https://ensani.ir
شهوند، ع، سعیدی نیا، ح. (1397). تحلیلی تاریخی از زمینه های پیدایش برنامه ریزی توسعه ای و شکل گیری سازمان برنامه در ایران (دوره پهلوی 1304-1327 ه. ش). تاریخ اسلام و ایران (علوم انسانی)، 28(40 (پیاپی 130) )، 33-57. SID. https://sid.ir/paper/400188/fa
شرکت پیشگامان توسعه کشاورزی کشور ، 1402. سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد تومانی برای احداث بزرگترین گلخانه غرب کشور در اسلامآبادغرب، http://kpadco.com/
صفایی پور، م، نادری، ک و ایصافی، ا.1390. اثرات تحولات جمعیتی شهرنشیتی و شهرگرایی بر ساختار اقتصادی، اجتماعی و کالبد شهرکرمانشاه، همایش ملی فضای جغرافیایی رویکرد آمایشی مدیریت محیط، 20 آذر ماه 1390.دانشگاه ازاد اسلامی واحد اسلام شهر.
طهماسبیزاده، ن و کریمی اورگانی، ف. 1397. بررسی وضعیت گردشگری در طاق بستان با تکیه بر معیارهای ارزشگذاری مشروط»، فصلنامه محیط زیست طبیعی، منابع طبیعی ایران، 71(3)، 383-371. https://jne.ut.ac.ir
طیبنیا، س و فتاحی، ر. 1398. تحلیل و سطحبندی درجه توسعه یافتگی شهرستانهای استان کرمانشاه، فصلنامه مهندسی جغرافیای سرزمین، 3 (6)، 29-17. https://www.jget.ir
عزیز پور، ف. 1394. مدرنیته و تحول کالبدی– فضایی سکونت گاههای روستایی ایران، فصلنامه مسکن و محیط روستا، 115. 50-37. http://jhre.ir
علیپور، ح. (1392). بومیگرایی، پساتوسعهگرایی و خروج جمهوری اسلامی از گتمان توسعه، فصلنامه سیاست، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، 49 (2) ، 471-453. https://jpq.ut.ac.ir
علیزادهآرند، م و کنعانی، ز. 1398. رویکردی بهالگوی بومی پیشرفت از منظر پارادایم پساتوسعهگرایی، هشتمین کنفرانس الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت ؛ پیشرانها، چالشها و الزامات تحقق، بیست و دوم و بیست و سوم خرداد ماه 1398.
فتاحی، س. 1395. مسئله شناسی راهبردی توسعه در استان کرمانشاه، مرکز بررسیهای استراتژیک ریاست جمهوری.
قلی پور، س. 1396. سازماندهی فضایی شهر کرمانشاه در دوره پهلوی اول، پژوهشهای انسان شناسی ایران، 7 (1)، 71-51. https://ijar.ut.ac.ir
کریمی، ج و احمدی،و و حامد، ب. 1396. تهیدستان شهری (نگاهی تاریخی و جمعیت شناختی به حاشیه نشیتان کرمانشاه) ،پژوهشهای جامعه شناسی معاصر،6 (11)، 26-1. http://ensani.ir
کاتوزیان، ه. 1403. نه مقاله در جامعهشناسی تاریخی ایران، ترجمه علیرضا طیب، تهران: انتشارات مرکز، چاپ 11. 298ص.
اللهویردی خسروی و دیگران.1390. اطلس مشاغل بومی استان کرمانشاه، تهران، انتشارات ورای دانش، ص144.
ملکی، ا و رضایی، پ. 1395. پیش بینی مکانهای در معرض خطر فرونشست دشت کرمانشاه با استفاده از مدل فازی، فصلنامه برنامهریزی و آمایش فضا (مدرس علوم انسانی)، دوره 20 (1) ، 251-235. http://ensani.ir
ملکی، س. صحرایی، ن و صحرایی، س.1391. ارزیابی و شناسایی جاذبههای گردشگری در راستای توسعه پایدار (مطالعه موردی: استان کرمانشاه) ، اولین همایش ملی گردشگری و طبیعتگردی ایران زمین.
مومنی، س و درویشی، ه. 1398. نگاهی به مکتب پساتوسعه، فصلنامه علمی-ترویجی جامعه، فرهنگ و رسانه، 8 (32) ، 106-85.
https://www.jscm.ir
نادری، ن و امری، ص. 1397. ارائه مدل فرایند بومی جهت توسعه کسب و کارهای خانگی در استان کرمانشاه، نشریه کارآفرینی در کشاورزی، 5 (2)، 31-17. https://jead.gau.ac.ir
نجفی رستاقی، ح و دهقانیان، ح. 1400. بازاندیشی انتقادی مفهوم «توسعه» با تأکید بر ملاحظات معرفتی حکمرانی در ایران، فصلنامه راهبرد توسعه، 17 (4)، 69-41. http://rahbord-mag.ir/Article/36311
نظم فر، ح، علی بخشی، آ و باختر، س. 1394. تحلیل فضایی توسعه منطقهای استان کرمانشاه با استفاده از مدلهای تصمیم گیری چند معیاره، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 15 (36)، 251-229. https://jgs.khu.ac.ir Unzueta, Amaia and Mary Tere Guzmán. 2015. Capability development as a strategy for change A collective search for alternatives. Publisher: NGO promoted by the Jesuits.
Sande Lie, Jon Harald. 2008. "Post-Development Theory and the Discourse-Agency Conundrum". Journal of Social Analysis. Vol 52. Issue 3. https://www.uio.no
Matthews, Sally J. 2018. "Postdevelopment Theory". Published in : international studies Oxford University Press.
Munck, Ronaldo. (2023). "Rethinking Development". Centre for Engaged Research
Dublin City University.
Escobar, Arturo. (2014). "Imagining a Post-Development Era? Critical Thought, Development and Social Movements".Social Text. No. 31/32.
BeckB, Kumari. (2021). "eyond Internationalization: Lessons from Post-Development". Journal of International Students. Vol 11. Issue S1. pp. 133-151.
Escobar, A. (1995). Encountering Development: The Making and Unmaking of the Third World. Princeton University Press.
Sachs, W. (1992). The Development Dictionary: A Guide to Knowledge as Power. Zed Books.
وب سایت
/ (Available at: 1400/9/28) agriksh.ir.www https://
/ (Available at: 1399) https://www.irna.ir
/ (Available at: 1399) www.kshrw.ir https://
www.irna.ir/ (Available at: 1399) 9. https://
/ (Available at: 1398) | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 125 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 26 |
||