گفتمانهای فرآیند قانونگذاری در حوزه حقوق خانواده (یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی) | ||
| بررسی مسائل اجتماعی ایران | ||
| دوره 16، شماره 2، اسفند 1404، صفحه 73-100 اصل مقاله (1.08 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijsp.2026.404488.671351 | ||
| نویسندگان | ||
| شیما علی آبادی* 1؛ محمد روشن2؛ محمدتقی کرمی قهی3؛ رضوان استادعلی دهقی4 | ||
| 1دانشجوی دکتری، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی | ||
| 2دانشیار، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی | ||
| 3استاد، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی | ||
| 4استادیار، پژوهشکده خانواده، دانشگاه شهید بهشتی | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با رویکرد تحلیل گفتمان لاکلا و موفه به بررسی فرآیند قانونگذاری در حوزه حقوق خانواده در یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی میپردازد. یافتهها نشان میدهد که با یکدستشدن مجلس و دولت در ذیل گفتمان اصولگرایی، شکافهای پنهان درون این جریان سیاسی آشکار و به بروز دو خردهگفتمان «سنتی اصولگرایی» و «تحولخواه اصولگرایی» در عرصه قانونگذاری خانواده منجر شد. گفتمان سنتی با نشانه مرکزی «تحکیم نهاد خانواده» و مفصلبندی آن با نشانههایی از جمله اسلام، روابط سنتی درونخانوادگی، اخباریگری، عدم توجه به حقوق زن، نفوذ و... از ابزارهای سختافزاری برای طرد رقیب بهره برد و در تصویب ماده ۵۶ قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت و توقف لایحه حفظ کرامت و تأمین امنیت زنان در برابر خشونت نقش محوری داشت. در مقابل، گفتمان تحولخواه با نشانه مرکزی «موازنه میان استیفای حقوق زن و استحکام نهاد خانواده» و نشانههایی چون فقه پویا، کرامت زن در خانواده، نقش مادری، رهبر انقلاب، فرهنگ، اجماع کارشناسی و... از راهبردهای نرم برای حاشیهرانی گفتمان رقیب و تعدیل یا توقف برخی طرحها استفاده کرد و توانست کلیات لایحه حفظ کرامت و تأمین امنیت زنان در برابر خشونت را به تصویب برساند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل گفتمان؛ حقوق خانواده؛ فرآیند قانونگذاری؛ گفتمان حقوق خانواده؛ گفتمان مسلط؛ مجلس شورای اسلامی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 309 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 281 |
||