مدلسازی مکانی-زمانی انتشار محلی مونوکسیدکربن ناشی از ترافیک با استفاده از مدل GRAL در محیط شهری (مطالعۀ موردی: خیابان کارگرشمالی، تهران) | ||
| محیط شناسی | ||
| مقاله 2، دوره 52، شماره 1، بهار 1405، صفحه 21-40 اصل مقاله (1.76 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jes.2025.395717.1008608 | ||
| نویسندگان | ||
| آتنا باقری1؛ هانی رضائیان* 2؛ جواد سدیدی1؛ شهاب مرادی پور3 | ||
| 1گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات مکانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی | ||
| 3گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: این پژوهش با رویکردی مکانی- زمانی، به بررسی الگوی انتشار ذرات آلایندۀ مونوکسیدکربن ناشی از ترافیک وسایلنقلیه در ترازهای ارتفاعی نزدیک به سطح زمین، در مقیاسی محلی و در بخشی از شهر تهران میپردازد؛ محیطی که با ساختار شهری پیچیده و ناهمگن خود تأثیر بسزایی بر روند پراکندگی ذرات آلاینده دارد. روش: پس از شناسایی پارامترهای مؤثر بر حرکت ذرات آلاینده، این عوامل در سه دستۀ معیارهای اقلیمی، مکانی و ترافیکی طبقهبندی شدند. برای تحلیل رفتار ذرات آلاینده از مدل GRAL استفاده شد. در ادامه، دینامیک حرکت و غلظت ذرات در بازۀ زمانی یک ساعت پس از انتشار، در پنج سطح ارتفاعی و در بخشی از خیابان کارگرشمالی شهر تهران، مدلسازی شد. همچنین، بهمنظور ارزیابی عملکرد مدل، از شاخصهای آماری ضریب همبستگی پیرسون و میانگین خطای سوگیری بهره گرفته شد. یافتهها: بیشترین همبستگی بین مقادیر پیشبینی شده و اندازهگیری شده در تراز ارتفاعی 10/5 متر و کمترین مقدار آن در ارتفاع 26 متر بهدست آمد. در این زمینه، دیوارههای ساختمانی و ارتفاع ایستگاه نمونهبرداری نقش مؤثری ایفا میکنند. در ارتفاعات پایینتر (2 و 4/5 متر)، بهدلیل وجود موانع ساختمانی و جریانهای ضعیف باد، تمرکز ذرات بیشتر و سوگیری مدل، مثبت مشاهده شد. با اینحال، نتایج بهدست آمده از معناداری آماری برخوردار بودند. همچنین، بیشترین غلظت ذرات آلاینده در سطح خیابان و در نزدیکی ورودی کوچهها ثبت شد. چنانچه جهت باد همسو با محور خیابان باشد، خیابان به منزلۀ دالانی برای تخلیۀ ذرات آلاینده عمل میکند؛ اما در صورت وزش باد عمود بر جهت عبور و مرور، ورودی کوچهها به کانون تمرکز و تخلیۀ آلایندهها تبدیل میشود. نتیجهگیری: متغیرهایی چون هندسۀ معابر شهری، ارتفاع ساختمانها، جهت باد و میزان پایداری جو، سناریوهای متنوعی از انتشار ذرات آلاینده را در محیط شهری رقم میزنند. شواهد بهدست آمده نشان میدهند که بیشترین تراکم ذرات آلاینده هم از نظر مدت زمان ماندگاری و هم از نظر حجم تجمع، در ارتفاعی کمتر از ۳۰ متر نسبت به سطح زمین که با محدودۀ تنفسی ساکنان شهر منطبق است، رخ میدهد. این یافتهها بر ضرورت مدلسازی آلودگی هوا در مقیاس محلی، با لحاظ کردن ویژگیهای هندسی و جریانپذیری محیطهای شهری تأکید میکنند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| GRAL انتشار محلی؛ محیط شهری؛ مدلسازی مکانی-زمانی؛ مونوکسیدکربن | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 396 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 331 |
||