تأملی بر شروط غیرمنصفانه در توافقات داده‌محور از منظر موازین ناظر به صیانت از حقوق کاربران و حقوق رقابت | ||
| مجله علمی "حقوق خصوصی" | ||
| دوره 22، شماره 2، مهر 1404، صفحه 265-278 اصل مقاله (1.08 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jolt.2026.405584.1007432 | ||
| نویسندگان | ||
| ابراهیم رهبری* 1؛ ریحانه خلیلی2 | ||
| 1گروه حقوق تجارت بین الملل و حقوق مالکیت فکری و فضای مجازی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 2گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| در اقتصاد دیجیتال، داده به یکی از مهم‌ترین منابع مبادله و قدرت تبدیل شده‌است. روابط قراردادی میان پلتفرم‌ها و کاربران، بیش‌ازپیش بر مبنای بهره‌برداری از داده‌ها شکل می‌گیرد. در این بستر، شروط غیرمنصفانه در قراردادهای داده‌محور می‌تواند به تضعیف حقوق کاربران، کاهش شفافیت و تمرکز نامتعارف قدرت در دست پلتفرم‌های مسلط بینجامد. شخصی‌سازی خدمات و قراردادها، هرچند در ظاهر به افزایش رفاه کاربران و کارایی اقتصادی می‌انجامد، اما در غیاب نظارت و قواعد حمایتی متناسب، می‌تواند به استثمار داده‌ای و تعمیق نابرابری قراردادی منتهی شود. این پژوهش با تحلیل تطبیقی رویکردهای نوین در نظام‌های حقوقی پیشرفته و بررسی چالش‌های حقوق ایران، نشان می‌دهد که قواعد موجود برای حمایت از کاربران در برابر شروط غیرمنصفانه داده‌محور ناکافی است و برای مقابله مؤثر با این پدیده، تدوین الزامات شفافیت در فرایند پردازش داده‌ها، ایجاد فهرست معیارهای غیرمنصفانه و تقویت نظارت نهادی بر پلتفرم‌ها ضروری است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| کلان‌داده‌ها؛ شروط غیرمنصفانه؛ حقوق مصرف‌کننده؛ حقوق رقابت؛ شفافیت داده‌ای | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 594 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,165 |
||