رابطۀ میان دولت و نیروهای اجتماعی در ایران: مطالعه دوره اصلاحات و عدالت | ||
| مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران | ||
| مقاله 3، دوره 15، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 39-58 اصل مقاله (914.67 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jisr.2025.403443.1667 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدحسین پناهی1؛ کوثر درزینژاد* 2 | ||
| 1گروه جامعهشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| 2دانشجوی دکتری جامعهشناسی سیاسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| رابطۀ دولت و نیروهای اجتماعی در دورههای مختلف تاریخ معاصر ایران از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و مسیر پرفراز و نشیبی را طی کردهاست. در این مقاله، رابطۀ دولت و نیروهای اجتماعی منتخب در دو دورۀ «اصلاحات» و «عدالت» مورد مطالعه و مقایسه قرار گرفت. این پژوهش با روش اسنادی انجام شده، و منابع موجود درباره نیروهای اجتماعی مورد نظر بررسی و کاوش شدهاست. نیروهای اجتماعی فعال در این ادوار شامل دانشجویان، زنان، کارگران، روشنفکران، هنرمندان، روزنامهنگاران، اصناف و بازاریان، معلمان، بازنشستگان، روحانیون، نخبگان و برخی از اقوام و اقلیتها بودهاند، که از میان آنها دانشجویان، معلمان و زنان جهت بررسی انتخاب شدند. یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که کنشگری این نیروهای اجتماعی در دوران «اصلاحات» درباره مطالباتشان نتیجه بخشتر از دوره «عدالت» بودهاست. در دوره اصلاحات، فضای سیاسی برای تشکل و فعالیت نیروهای اجتماعی مساعدتر از دوره «عدالت» بوده و زمینه را برای موفقیت نسبی آنها فراهم کردهاست. همچنین، این مطالعه نشان داد همانطور که میگدال دولت را محل چالش و رقابت نیروهای مختلف سیاسی معرفی کردهاست، دولت اصلاحات و عدالت نیز یکپارچه نبوده و محل رقابت نیروهای سیاسی مختلف بودهاند، که اثر آن در برخوردهای متفاوت با نیروهای اجتماعی نمود یافتهاست. نتایج بیانگر آن است که میزان گشودگی دولت به تشکلیابی و گفتوگو با نیروهای اجتماعی، همچنان میتواند در کارآمدی سیاستورزی و مدیریت مطالبات در وضعیت کنونی ایران نقش تعیینکننده داشته باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تشکلهای صنفی؛ دولت اصلاحات؛ دولت عدالت؛ کنشگری اجتماعی و سیاسی؛ نیروهای اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 232 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 46 |
||