تبیین علل تفاوت سطح فساد در ایران، ترکیه، عربستان، کویت و اردن؛ رویکرد تطبیقی تاریخی | ||
| مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران | ||
| مقاله 5، دوره 15، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 81-102 اصل مقاله (989.02 K) | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jisr.2026.408924.1702 | ||
| نویسندگان | ||
| امید رسولی1؛ امیر عظیمی دولت آبادی* 2؛ محمدرضا طالبان3 | ||
| 1دانشجوی دکتری مطالعات سیاسی انقلاب اسلامی، تهران، ایران، پژوهشکدۀ امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2گروه جامعه شناسی، پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران | ||
| 3گروه جامعهشناسی، پژوهشکدۀ امام خمینی و انقلاب اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی فساد در پنج کشور ایران، ترکیه، عربستان سعودی، کویت و اردن انجام شده است. سؤال تحقیق این است که چرا با وجود اشتراکات موجود، فساد در ایران و ترکیه بهطور معناداری بیشتر از سه کشور دیگر است؟ برای پاسخ به این پرسش، از روش تطبیقی تاریخی و تکنیک اختلاف میل استفاده شد و هشت سازه علی شامل کیفیت نهادها، پاسخگویی و شفافیت دولت، حاکمیت قانون، رانت منابع طبیعی، تمرکز قدرت سیاسی، مداخلۀ دولت در اقتصاد، سرمایۀ اجتماعی و فرهنگ سیاسی مورد تحلیل قرار گرفت. یافتههای تحقیق نشان میدهد که از بین علل فوق، تنها متغیر کیفیت نهادها، الگوی حضور و غیابی مطابق با منطق اختلاف میل از خود نشان میدهد؛ به این معنا که ضعف نهادی بهطور سیستماتیک در کشورهای با سطح بالای فساد (ایران و ترکیه) مشاهده میشود؛ در حالیکه در کشورهای با سطح پایین فساد (عربستان، کویت و اردن) نهادهای حکمرانی از کارآمدی و انسجام نسبی بیشتری برخوردارند. نتایج پژوهش تأکید میکند که علل دیگر، بهتنهایی نمیتواند تفاوت سطح فساد را در کشورهای مورد مطالعه توضیح دهد؛ زیرا این علل در هردو گروه کشورها حاضر است؛ اما نهادهای قوی و کارآمد قادرند حتی در حضور سایر علل، خطر فساد را مهار کنند. در نتیجه، مبارزه با فساد در کشورهای دارای سطح بالای فساد نیازمند اصلاحات عمیق نهادی است و بهبود کیفیت نهادهای حکمرانی شرط لازم برای خروج از چرخۀ معیوب فساد محسوب میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فساد؛ نهادگرایی؛ ایران؛ خاورمیانه؛ مطالعه تطبیقی تاریخی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 207 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 51 |
||