بررسی و نقد دیدگاه ریچارد رورتی دربارة دین و نهادهای دینی | ||
| مجله علمی " فلسفه دین " | ||
| دوره 23، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 87-98 اصل مقاله (1.36 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpht.2026.402659.1006146 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی ذاکری؛ رضا گندمی نصرآبادی؛ علی مختاریان دلوئی* | ||
| گروه فلسفة غرب، دانشکدة الهیات، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران | ||
| چکیده | ||
| ریچارد رورتی، با الهام از اندیشههای جان دیویی و هایدگر و ویتگنشتاین، فلسفههای نظاممند و مبتنی بر اصول پیشینی را به چالش کشید و به جای آن از فلسفهای دفاع کرد که رشد و پرورش فرد و جامعه را محور قرار میدهد. او این رویکرد را «فلسفة پرورشگر» نامید و بر گشودگی به اندیشههای نو تأکید داشت. در حوزة دین نیز رورتی با نقد دین سنتی و «الهیات نظاممند» مفهوم «الهیات پرورشگر» را مطرح کرد؛ که در نتیجة آن دین به جای تمرکز بر حقیقت مطلق و اقتدار نهادهایش بر همبستگی اجتماعی و امید و کنش اخلاقی توجه دارد. این مقاله با تبیین مؤلفههای اصلی الهیات پرورشگر، که به مسائل حیاتی و بحرانهای انسان معاصر میپردازد، به ارزیابی انتقادی آن میپردازد و نقاط قوت و محدودیتها و چالشهای این رویکرد در حوزة دین و کارکرد اجتماعی آن را روشن میکند. مقاله نشان میدهد دینی که فاقد بنیانهای متافیزیکی و مدعیات صدق باشد نمیتواند همچنان معنابخشی خود را حفظ کند و حتی در موارد بسیاری نمیتواند باعث انسجام اجتماعی باشد. همچنین بیان میکند که حذف نهادهای دینی از عرصة عمومی بدون ارائة جایگزینی برای ساماندهی اجتماعی میتواند خطر فروپاشی اجتماعی را به همراه داشته باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الهیات پرورشگر؛ الهیات نظاممند؛ ریچارد رورتی؛ نقد نهادهای دینی؛ نوپراگماتیسم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 175 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 213 |
||