پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,124 |
| تعداد مقالات | 76,627 |
| تعداد مشاهده مقاله | 153,527,627 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 115,671,957 |
ارزیابی اثر توزیع اندازه ذرات و بخش سنگی بر شاخص های نفوذ آب در برخی خاک های منطقه نیمه خشک | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2026.402155.670029 | ||
| نویسندگان | ||
| مرتضی یاوری1؛ علی رضا واعظی* 1؛ محمد صادق عسکری2 | ||
| 1گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| 2گروه خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران | ||
| چکیده | ||
| نفوذ آب به خاک یکی از ویژگیهای مهم فیزیکی خاک برای مدیریت منابع آب و خاک است که میتواند تحت تأثیر دانهبندی ذرات قرار گیرد. این پژوهش با هدف بررسی نقش توزیع اندازه ذرات و سنگریزه بر شاخصهای نفوذ آب به خاک در برخی خاکهای منطقه نیمهخشک استان زنجان، انجام گرفت. نفوذ آب به خاک در 68 نقطه به روش استوانه مضاعف اندازهگیری شد. شاخصهای نفوذ شامل نفوذ تجمعی و عمق مؤثر نفوذ، سرعت نفوذ اولیه، نهایی و متوسط به همراه توزیع اندازه ذرات و برخی ویژگیهای فیزیکی دیگر اندازهگیری شدند. نتایج تحلیل همبستگی نشان داد که بین عمق مؤثر نفوذ و درصد سیلت همبستگی منفی و معنیدار (Pvalue<0.01 – r = - 0.51) و در مقابل با نفوذ اولیه و سرعت نفوذ اولیه همبستگی مثبت و معنیدار وجود دارد (Pvalue < 0.05 – r = 0.38). چگالی ظاهری (BD) با بخش شن و سیلت به ترتیب با ضریب 49/0 و 51/0- (Pvalue < 0.05) همبستگی معنیدار داشت. همچنین این ویژگی با اجزای مختلف شن (VCS،CS ، MS، FS) نیزدر سطح احتمال 5 درصد همبستگی معنیداری داشت (Pvalue<0.05). ازطرفدیگر، چگالی ظاهری با تمام شاخصهای نفوذ آب همبستگی منفی و معنیدار نشان داد (Pvalue<0.05 - Pvalue<0.01). یافتهها نشان داد که توزیع اندازه ذرات علاوه بر اثر مستقیم، بهصورت غیرمستقیم از طریق اثرگذاری بر چگالی ظاهری و تخلخل، نقش مهمی در کنترل فرآیند نفوذ ایفا میکند. بررسی گروههای مختلف سنگریزه نشان داد که افزایش سنگریزه باعث بهبود شاخصهای نفوذ میشود. ضریب همبستگی بین نرخ نفوذ اولیه و نهایی با سنگریزه کل بهترتیب برابر 38/0 و 42/0 بدست آمد که در سطح احتمال 5 درصد معنیدار بود. ساختار فیزیکی خاک بهعنوان عاملی کلیدی در تعیین الگوی نفوذ آب مطرح بوده و درک روابط پیچیده میان ویژگیهای خاک نیازمند رویکردهای ترکیبی و تحلیلهای پیشرفته آماری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| '؛ سنگریزه؛ چگالی ظاهری؛مدلسازی نفوذ؛ نفوذپذیری خاک؛ویژگیهای خاک' | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Assessment of the Effect of Particle Size Distribution and Rock Fragment on Water Infiltration Variables in Some Soils of a Semi-Arid Region | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mortaza Yavari1؛ Alireza Vaezi1؛ Mohmmad-Sadegh Askari2 | ||
| 1Department of Soil Science and Engineering, Faculty of Agriculture, University of Zanjan, Zanjan, Iran | ||
| 2Department of Soil Science and Engineering, Faculty of Agriculture | ||
| چکیده [English] | ||
| Water infiltration into soil is one of the most important physical properties for effective water and soil resource management, and it can be influenced by soil particle size distribution. This study was conducted to investigate the role of particle size distribution and gravel content on water infiltration indices in selected soils of the semi-arid region of Zanjan Province, Iran. Water infiltration was measured at 68 locations using the double-ring infiltrometer method. The measured infiltration indices included cumulative infiltration, effective infiltration depth, initial infiltration rate, final infiltration rate, and mean infiltration rate, along with particle size distribution and several other physical properties. Correlation analysis revealed a significant negative relationship (P < 0.01, r = –0.51) between effective infiltration depth and silt content, whereas a significant positive correlation (P < 0.05, r = 0.38) was observed between silt content and both cumulative infiltration and initial infiltration rate. Bulk density (BD) was significantly correlated with sand and silt fractions (r = 0.49 and r = –0.51, respectively; P < 0.05). Moreover, BD exhibited significant correlations (P < 0.05) with various sand fractions (very coarse sand, coarse sand, medium sand, and fine sand). BD also showed significant negative correlations with all measured infiltration indices (P < 0.05 to P < 0.01). The findings indicated that particle size distribution, in addition to its direct effect, plays an important indirect role in controlling the infiltration process through its influence on BD and soil porosity. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| ', Bulk Density, Gravel, Infiltration modeling, soil properties, Soil Infiltration' | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 29 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب