تحلیل احتمالاتی فرونشست زمین ناشی از برداشت آب زیرزمینی تحت شرایط غیرماندگار در خاکهای ریزدانه | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 57، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 21-38 اصل مقاله (2.26 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2026.407325.670062 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم نجاتی کلاشمی1؛ امیر ملک پور* 2؛ بهنام شفیعی ثابت1 | ||
| 1گروه مهندسی آب، دانشکده علوم کشاورزی، دانشگاه گیلان، رشت، استان گیلان، ایران | ||
| 2عضو هیات علمی گروه مهندسی آب دانشگاه گیلان | ||
| چکیده | ||
| فرونشست زمین بهعنوان یکی از پیامدهای برداشت بیرویه آبهای زیرزمینی، تهدیدی جدی برای زیرساختها و محیطزیست به شمار میرود. در این تحقیق، مدلسازی فرونشست ناشی از برداشت آب زیرزمینی با استفاده از یک رویکرد تحلیل احتمالاتی انجام شده است. بدین منظور، یک برنامه رایانهای در محیط نرمافزار MATLAB بر پایه تابع تاثیر اصلاحشده بودریک–کنات توسعه داده شد و برای مدلسازی همبستگی میان پارامترهای ورودی، از چندین تابع کاپولا استفاده گردید. در تحقیق حاضر، با توجه به اهمیت نقش عدمقطعیت در فرآیند مدلسازی فرونشست، دو رویکرد شامل اعمال عدمقطعیت موجود در متغیرهای زمانی و متغیرهای مرتبط با خصوصیات مکانیکی خاک مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. نتایج مطالعه موردی انجامشده در منطقه فومنات استان گیلان با نوع خاک رسی سیلتی نشان داد که در شرایط اعمال عدمقطعیت متغیرهای زمانی، با گذشت زمان دامنه تغییرات فرونشست محاسبهشده کاهش یافته و مدل رفتار پایدارتری نشان میدهد. در مقابل، با اعمال عدمقطعیت موجود در خصوصیات مکانیکی خاک، افزایش پراکندگی مقادیر فرونشست در طول زمان مشاهده میشود. بر این اساس، یافتهها بیانگر این است که در ارزیابیهای کوتاهمدت فرونشست باید بیشتر به خصوصیات مکانیکی خاک تاکید گردد، در صورتی که عدمقطعیتهای مبتنی بر زمان در بلندمدت تاثیر غالب ایفا میکنند. به طور کلی، نتایج بیانگر آن است که برای خاک رسی سیلتی، تابع کاپولا فرانک مناسبترین توزیع احتمال مشترک در شرایط اعمال عدمقطعیت متغیرهای زمانی و خصوصیات مکانیکی خاک میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پمپاژ؛ تابع تاثیر؛ عدمقطعیت؛ کاپولا؛ نشست تحکیمی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 242 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 168 |
||