پایش فلزات سنگین مس و روی در رسوبات بستر و بافتهای ماهی شوریده (Otolithes ruber) و ارزیابی ریسک اکولوژیک و سلامت مصرفکنندگان در دریای عمان | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 79، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 267-285 اصل مقاله (895.24 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2026.411365.2894 | ||
| نویسندگان | ||
| غزاله هراتی مختاری؛ پروین صادقی* ؛ آرش شکوری | ||
| گروه زیستشناسی دریا، دانشکدة علوم دریایی، دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار، چابهار، ایران. | ||
| چکیده | ||
| فلزات سنگین بهدلیل پایداری بالا، سمیت و قابلیت تجمع زیستی، از مهمترین آلایندههای بومسازگانهای آبی بهشمار میروند و میتوانند سلامت آبزیان و انسان را بهطور جدی تحت تأثیر قرار دهند. هدف از این مطالعه، بررسی میزان تجمع زیستی فلزات سنگین مس (Cu) و روی (Zn) در بافتهای کبد و عضلة ماهی شوریده (Otolithes ruber)، ارزیابی آلودگی رسوبات و تعیین ریسک اکولوژیک و خطرات غیرسرطانزایی ناشی از مصرف این گونه در خلیج چابهار و دریای عمان بود. نمونهبرداری از ماهی شوریده با تور گوشگیر و رسوب سطحی با گرب ون-وین از پنج ایستگاه تیس، رمین، بریس، پسابندر و گواتر در پاییز سال ۱۳۹۴ انجام شد. پس از آمادهسازی و هضم اسیدی نمونهها، غلظت فلزات با استفاده از دستگاه جذب اتمی اندازهگیری گردید. نتایج نشان داد که میانگین غلظت فلزات مس و روی در بافت کبد بهطور معنیداری بیشتر از بافت عضله است (05/0>P). بیشترین مقادیر تجمع زیستی هر دو فلز در ماهیان صیدشده از ایستگاه بریس مشاهده شد. ارزیابی آلودگی رسوبات با استفاده از شاخص فاکتور آلودگی (CF) نشان داد که فلز مس در سطح آلودگی قابلتوجه تا زیاد و فلز روی در سطح آلودگی متوسط تا قابلتوجه قرار دارد. نتایج ارزیابی ریسک سلامت انسان نشان داد که مقادیر جذب روزانه (EDI) و هفتگی (EWI) فلزات کمتر از میزان جذب قابل تحمل روزانه فلزات (TDI) بود. همچنین شاخص پتانسیل خطر غیرسرطانزایی (THQ) برای مس و روی در تمامی ایستگاهها کمتر از مقدار بحرانی یک بود که بیانگر عدم وجود خطر قابلتوجه برای مصرفکنندگان ماهی شوریده میباشد. با این حال، سطوح آلودگی رسوبات و الگوی تجمع فلزات در بافتهای ماهی، ضرورت پایش مستمر فلزات سنگین و مدیریت منابع آلاینده در منطقه مورد مطالعه را تأکید میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تجمع زیستی؛ خلیج چابهار؛ فلزات سنگین؛ ماهی شوریده؛ ارزیابی خطر؛ رسوب. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 126 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 13 |
||