بررسی اثرات دگرآسیبی ساپونین و بقایای کینوا بر جوانهزنی و رشد گندم در شرایط آزمایشگاه، گلخانه و مزرعه | ||
| به زراعی کشاورزی | ||
| دوره 28، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 223-240 اصل مقاله (1.91 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jci.2026.399375.2943 | ||
| نویسندگان | ||
| منصور شاکری1؛ حسین شمسی محمودابادی* 2؛ معصومه صالحی3؛ محمدعلی باغستانی میبدی4 | ||
| 1گروه علمی زراعت، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران. | ||
| 2گروه علمی زراعت، واحد میبد، دانشگاه آزاد اسلامی، میبد، ایران | ||
| 3مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران. | ||
| 4سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: باتوجه به شورشدن تدریجی منابع آب و خاک در بیشتر دشتهای کشور، پیشبینی میشود که بهتدریج سطح زیرکشت کینوا، بهعنوان یک گیاه شورزیست و متحمل به تنشهای محیطی در مزارع کشور گسترش یابد. ازآنجاییکه معمولاً در تناوب زراعی، گندم بعد از کینوا کشت میشود، بررسی اثرات دگرآسیبی بقایای کینوا بر جوانهزنی، عملکرد و سایر صفات مرفوفیزیولوژیک گندم ضروری و هدف اصلی اجرای این پژوهش بوده است. روش پژوهش: پژوهش حاضر طی سالهای 1401 و 1402 در قالب چهار آزمایش در مرکز ملی تحقیقات شوری (یزد) و تحت شرایط آزمایشگاه، گلخانه و مزرعه انجام شد. آزمایشهای جوانهزنی بهصورت فاکتوریل و در قالب طرح پایه کاملاً تصادفی با دو عامل و سه تکرار در آزمایشگاه و اتاقک رشد اجرا شد. درصد جوانهزنی، سرعت جوانهزنی، میانگین مدت زمان جوانهزنی، درصد گیاهچههای نرمال، طول ساقهچه، طول ریشهچه و بنیه بذر پارامترهای موردبررسی در این آزمایش ها بود. همچنین آزمایشها بررسی تأثیر ساپونین و بقایای کینوا بر شاخصهای رشد گندم بهصورت فاکتوریل و در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با دو عامل و در سه تکرار در شرایط گلخانه و مزرعه اجرا شد. در این آزمایشها، شاخص سطح برگ، تعداد خوشه در مترمربع، تعداد دانه در خوشه، عملکرد، وزن هزاردانه، وزن خشک، ارتفاع و شاخص برداشت اندازهگیری و موردبررسی آماری قرار گرفت. بهمنظور تفکیک اثر فشار اسمزی محلولهای عصاره از اثر آللوکمیکالها، یک شاهد با پلیاتیلن گلیکول 8000 نیز اعمال شد. یافتهها: اثر بازدارندگی عصاره و پودر ساپونین و بقایای کینوا در اکثر صفات موردبررسی در آزمایشهای جوانهزنی و رشد گندم در شرایط آزمایشگاه، گلخانه و مزرعه، در سطح احتمال یکدرصد معنیدار بود. همچنین میزان غلظت در تمام صفات موردبررسی در سطح احتمال یکدرصد نسبت به شاهد معنیدار و با افزایش غلظت میزان تأثیر تیمار افزایش داشت. اثر متقابل نوع اندام و غلظت هم بر تمام صفات موردبررسی در سطح احتمال 1 درصد معنیدار بود. اثرات بازدارندگی ساپونین و اندامهای مختلف کینوا بر گندم، در اکثر صفات رشدی موردارزیابی در شرایط گلخانه و مزرعه در مقایسه با نتایج آزمایشهای جوانهزنی در آزمایشگاه ضعیفتر بود. همچنین ناهنجاریهایی در تعدادی از بذرهای جوانهزده مشاهده شد. نتیجهگیری: این نتایج همگی بر خاصیت دگرآسیبی ساپونین و اندامهای مختلف کینوا روی گندم دلالت دارد. لذا چنانچه در تناوب زراعی، گندم بعد از کینوا کشت شود، بقایای کینوا میتوانند اثرات دگرآسیبی جدی بر جوانهزنی و رشد گندم داشته و عملکرد و تولید دانه و کاه را کاهش دهند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دگرآسیبی؛ جوانهزنی؛ ساپونین؛ کینوا؛ گندم | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 320 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 169 |
||