الهموم الوجودیة من منظوری الغربیة والإسلامیة (دراسة مقارنة لإرفین یالوم والعلامة الجعفری تطبیقاً علی روایة «موت صغیر») | ||
| ادب عربی | ||
| مقاله 4، دوره 18، شماره 2 - شماره پیاپی 48، تابستان 1405، صفحه 1-1 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jalit.2026.399917.612992 | ||
| نویسندگان | ||
| لیلا صادقی نقدعلی* 1؛ نرگس انصاری2؛ عبدالعلی آل بویه لنگرودی3 | ||
| 1گروه زبان و ادبیات عرب، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. | ||
| 3استاد گروه زبان و ادبیات عرب، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تتناول مدرستان فکریتان مختلفتان، هما علم النفس الوجودی والفلسفة الإسلامیة، تحلیل الإنسان وهمومه الوجودیة من منظورین متمایزین. وإن مقارنة هذین التیارین فی سیاق الهموم الوجودیة تتیح فهمًا أعمق للمفاهیم الأساسیة مثل الموت، الحریة، الوحدة، واللامعنى وتسهم فی إدراک متعدد التخصصات ومتعدد الثقافات لطبیعة النفس البشریة. لا تعدّ هذه المقارنة خطوة فی سبیل الحوار الحضاری فحسب، بل تسهم أیضًا فی تنمیة المعرفة المحلیة ونقد الحداثة. تعتمد هذه الدراسة على منهج التحلیل المقارن وتستند إلى رؤیتین أنثروبولوجیتین: إحداهما علمانیة یمثّلها إرفین یالوم، والأخرى إلهیة یمثلها العلامة الجعفری، لتحلیل الهموم الوجودیة التی یمرّ بها محیی الدین ابن عربی، الشخصیة الرئیسة فی روایة «موت صغیر»، وکیفیة مواجهته لها. وتظهر النتائج أن کلا المفکرّین یعدّ الهموم الوجودیة قضایا أساسیة، إلا أن منطلقاتهما المعرفیة مختلفة: فبینما یستند یالوم إلى الوجودیة الغربیة ویبحث عن المعنى فی داخل الفرد، یؤکد الجعفری على القیم الإلهیة والمعانی الخارجیة. یعتبر یالوم الموت والوحدة حتمیین لکن محفّزین، أما الجعفری فیراهما قابلین للترقی الروحی. تعرض روایة موت صغیر هذه المفاهیم فی إطار سردی، حیث تکون بدایة قابلة للتحلیل من منظور یالوم، ثم تأخذ منحى أقرب إلى التصوف الإسلامی فی سیاق تطورها. فالروایة لیست مجرد سرد فلسفی أو صوفی، بل انعکاس لأزمة المعنى وجهود الإنسان لتجاوز القلق الوجودی نحو التحرّر، مما یدعو القارئ للتأمل فی وضعه الوجودی. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| علم النفس الوجودی؛ الهموم الوجودیة؛ إرفین یالوم؛ العلامة الجعفری؛ ابن عربی؛ روایة «موت صغیر» | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 466 |
||