دستور تحمیل: نمود و نمود گردانی در زبان فارسی بر اساس رویکرد نقش و ارجاع | ||
| پژوهشهای زبانی | ||
| مقاله 1، دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 31، اسفند 1404، صفحه 1-36 اصل مقاله (1.42 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jolr.2026.398701.666928 | ||
| نویسندگان | ||
| فائزه اسدی سرمستی1؛ رحمان ویسی حصار* 2 | ||
| 1دانشگاه کردستان، دانشکده زبان و ادبیات، گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، سنندج، ایران | ||
| 2دانشگاه کردستان، دانشکده زبان و ادبیات، گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی،سنندج، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در این جستار پدیدارهای نمود و تحمیل در زبان فارسی از منظر دستور نقش و ارجاع (ون ولین و فولی،1980؛1984) و رویکرد رودریگز (2014) در سطح محمول و لایه های نحوی هسته، کانون و بند در زبان فارسی بررسی میشود. هدف پژوهش مشخص کردن انواع نمود واژگانی افعال، تعیین عملگرهای مؤثر در ایجاد تحمیل و نمودگردانی و ارائه سلسله مراتب عملگرها در تعیین نمود نهایی جمله بر اساس چارچوب مورد نظر است. روش انجام این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی بوده و دادههای مورد استفاده در این مقاله به روش میدانی و از مکالمات روزانه، مجلات، روزنامه ها و مصاحبه با گویشور زبان فارسی گردآوری شده است. در این پژوهش ابتدا نمونه هایی از افعال فارسی منطبق با طبقات نمودی متفاوت (ایستا، فعالیتی، تحققی، دستاوردی و لمحه ای در لایه هسته و طبقه افعال فعالیتی-تحققی در لایه کانون) ارائه گردیده، و سپس ویژگی هر یک از طبقات نمودی با به کارگیری آزمون های نحوی-معنایی متفاوت مانند به کارگیری عملگرهای متفاوت دستوری و قیدهای متفاوت در جمله تبیین میشود. در ادامه نقش عملگرهای متفاوتی مانند نمود دستوری ناقص و کامل، عملگر تام، حروف اضافه جهتی، ماهیت ارجاعی اقمار درونی افعال و همچنین نقش انواع قیدها (قید تداومی، قید تکمیلی، قید بسامدی، قید تعیینگر، قید سرعت و پویا) در تحمیل نمودی بررسی شده، و جایگاه آنها در سطوح متفاوت جمله مشخص خواهد شد سپس، انواع نمودگردانی ناشی از باهمآیی طبقات نمودی با عناصر و عملگرهای جمله در قالب فرمول های صوری بازنمایی شده، و جایگاه هر یک از عناصر ذکر شده در لایه های هسته، کانون و بند تعیین میگردد. در نهایت، برای ترتیب و چینش عناصر در هر یک از لایههای هسته، کانون و بند سلسله مراتب خطی و فرافکنی سازهای پیشنهاد میشود. استنتاج پژوهش روشن میسازد که تحمیل میتواند در هر سطحی اعم از هسته، کانون و یا بند رخ دهد که در نتیجۀ آن ماهیت طبقه فعلی تغییر خواهد کرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دستور نقش و ارجاع؛ تحمیل؛ نمودگردانی؛ نمودهای واژگانی؛ طبقات فعلی؛ ساختار لایه ای؛ زبان فارسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 317 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 234 |
||