پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,140 |
| تعداد مقالات | 76,863 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,579,597 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,610,740 |
تیرگی واجی در بقایای پیشوند استمراری در کردی کلهری: تحلیلی در نظریۀ بهینگی | ||
| پژوهشهای زبانی | ||
| مقاله 9، دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 31، اسفند 1404، صفحه 241-266 اصل مقاله (1.4 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jolr.2026.399423.666931 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی فتاحی* 1؛ طاهره جعفری2 | ||
| 1استادیار زبانشناسی، گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری زبانشناسی،گروه زبان انگلیسی و زبانشناسی، دانشکدة ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پیشوند استمراری در بیشتر فعلهای کردی کلهری نمود آوایی ندارد، و بهصورت تکواژ صفر بهکار میرود. با این حال فتاحی (ب۱۴۰۱) در پژوهشی تطبیقی شواهدی از وجود بقایای این پیشوند در برخی فعلهای کردی کلهری ارائه داد که در مرز تکواژ دچار تغییر شکل شده است. در پژوهشی دیگر فتاحی و جعفری (۱۴۰۴) ضمن تأیید وجود بقایای پیشوند استمراری، تناوبی آزاد از افعال دارای این بازمانده را در کردی کلهریِ شهرستان گیلانغرب گزارش دادند. تغییرات بقایای این پیشوند در مرز تکواژ، به تیرگی روساختی میانجامد؛ همخوان [t] بهعنوان این بازمانده در نگاشت /tjæ-em/à [ʧæm] «میآیم»، در حالی پیش از غلت [j] به [ʧ] تبدیل شده که خود غلت بهعنوان عامل همگونی در روساخت آن حضور ندارد. هدف از پژوهش حاضر این است که تعامل «عکسزمینهبرچینی» بین فرایندهای اعمالشده در ایجاد این نوع از تیرگی بررسی گردد. تحلیل دادهها در چارچوب دو انگارۀ «توالی هماهنگ» و «بهینگی زنجیرههای گزینهای» از بهینگی متوالی به انجام رسید تا با مقایسۀ این دو انگاره مشخص شود کدامیک میتواند تیرگی نمونۀ کردی کلهری را تبیین کند. گردآوری دادهها از طریق تهیۀ یک پیکرۀ صوتی 12ساعته، شامل مصاحبه با ۱۵ گویشور کردی کلهری اهل شهرستان گیلانغرب انجام شد. پس از آوانگاری و تقطیع دادهها از نظر هجایی و تکواژی، صورتهای متناوب آنها بهدست آمدند، و سپس در چارچوب دو انگارة یادشده از بهینگی متوالی مورد تحلیل قرار گرفتند. با توجه به اهمیت ترتیب اعمال فرایندها در مسألۀ تیرگی، نتایج نشان داد صِرف مرحلهای بودن فرایندها در «توالی هماهنگ» کافی نیست و این انگاره باید به سازوکاری مجهز شود که بتواند ترتیب صحیح فرایندها را تعیین کند. بدین ترتیب مشخص شد «بهینگی زنجیرههای گزینهای» بهواسطۀ محدودیتهای ناظر بر ترتیبِ Prec (a,b)، و ارائۀ گزینهها بهشکل زنجیرههایی از صورتها، میتواند پدیدۀ تیرگی را تبیین کند. سرانجام این نتیجه بهدست آمد که محدودیتPrec(Ident [ant] Maxglide) با تسلّط بر محدودیت *complex‑syllable تقدّم همگونی بر حذف را در اشتقاق صورت [ʧæm] ضروری میداند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تیرگی واجی؛ پیشوند استمراری؛ کردی کلهری؛ نظریۀ بهینگی؛ بهینگی متوالی؛ بهینگی زنجیرههای گزینهای | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Phonological Opacity in the Relict of Progressive Prefix in Kalhori Kurdish: An Optimality theoretic Account | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Mehdi Fattahi1؛ Tahereh Jafari2 | ||
| 1Assistant Professor of Linguistics, Department of English Language and Linguistics, Faculty of Literature and Humanities, Razi University, Kermanshah, Iran. | ||
| 2Ph.D. Candidate of Linguistics, Department of English Language and Linguistics, Faculty of Literature and Humanities, Razi University, Kermanshah, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| The progressive prefix has no phonetic realization in most Kalhori Kurdish verbs and appears as a zero morpheme. However, Fattahi (2022), in a comparative study, provided evidence for the existence of remnants of this prefix in certain verbs, where it has undergone phonological change at morpheme boundaries. In a subsequent study, Fattahi and Jafari (2025), confirmed the existence of this remnant as well as reporting a case of free variation in verbs which contain it in Kalhori Kurdish of Gilan‑e gharb. This prefix seems to have changed in a way resulting in phonological Opacity; In the /tjæ-em/ à [ʧæm] (‘I am coming’) mapping, the consonant remnant [t] assimilates to [ʧ] before the glide [j], while there is no sign of this glide in the surface form. This study aims to investigate counter‑bleeding interaction between the processes responsible for this type of opacity. The data were analyzed within Harmonic Serialism and Optimality Candidate Chains, as two frameworks of Serial Optimality, to see which one accounts for the Opacity observed in the case of Kalhori Kurdish. Data were collected through a 12-hour corpus of interviews with 15 native speakers of Kalhori Kurdish from Gilan‑e Gharb. After being transcribed, and syllabically and morphologically segmented, the alternating forms were derived and analyzed within the frameworks. Given the importance of process ordering in opacity, the results showed that the sequential application of the processes is not enough for Harmonic Serialism to explain opacity, and this theory needs to be equipped with a mechanism which is capable of determining the correct order between processes. Therefore, the framework of Optimality Candidate Chains was revealed to be able to explain opacity, due to order‑related constraints, commonly known as Prec (a,b), and representation of candidates in the form of chains. Prec(Ident [ant] Maxglide) was eventually concluded to be dominating *complex‑syllable, and mandate the preference of assimilation over deletion in during the derivation of [ʧæm] | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Phonological Opacity, Progressive Prefix, Kalhori Kurdish, Optimality Theory, Serial Optimality Theory, Optimality Theory Candidate Chains | ||
| مراجع | ||
|
بدخشان، ابراهیم، و زمانی، محمّد (۱۳۹۳). غلتسازی در گویش کلهری. علم زبان، ۲(۲)، ۹۷ـ۱۱۶.
doi: 10.22054/ls.2014.1083
جعفری، طاهره، و فتاحی، مهدی (۱۴۰۳). حرکت تکواژ بهعنوان راهکار رفع التقای واکهها در کردی کلهری: تحلیلی در نظریۀ بهینگی. زبانشناسی و گویش های خراسان، ۱۶(۴)، ۱۱۰‑۸۷.
Doi: 10.22067/jlkd.2024.89859.1275
جعفری، طاهره، و فتاحی، مهدی (۱۴۰۴). اولویت در انتخاب راهکارهای رفع التقای واکهها: تحلیلی بهینگی از واژهبستهای کُردی کلهری. علم زبان. ۱۲(۲۱). ۱۶۹-۲۰۴. 10.22054/ls.2024.80126.1664 doi:
جم، بشیر. (۱۳۹۶). پیرامون تلفظ «را» در زبان فارسی. زبانشناسی و گویش های خراسان، ۹(۱۶)، ۱۴-۱.
doi:10.22067/lj.v9i16.63687
جم، بشیر، ناصری، زهره سادات، و رزمدیده، پریا (۱۴۰۱). بررسی صورت آوایی واژه های جمع مختوم به همخوان در گویش قاینی بر پایۀ نظریۀ بهینگی لایه ای. زبان پژوهی. ۱۴(۴۵)، ۱۲۸‑۹۹.
doi: 10.22051/jlr.2021.35556.2015
جم، بشیر (۱۴۰۳). مقایسۀ چگونگی جایگزینی واکههای کوتاهِ وامواژههای انگلیسی و عربی در زبان فارسی. زبانشناسی و گویش های خراسان، ۱۶(۲)، ۱۲۷‑۱۰۷.
doi: 10.22067/jlkd.2024.88896.1253
خرّم، سولماز، رضی نژاد، سید محمد، بی جن خان، محمود، و عطاری، لطیف (۱۴۰۲). فرایند درج همخوان در گویش تبریزی بر پایه نظریه بهینگی. مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران، ۱۱(۱)، ۳۹‑۲۳.
doi: 10.22126/jlw.2022.7775.1638
رضی نژاد، سید محمد (۱۳۹۸). برطرف کردن التقای واکهها در ترکی آذربایجانی. نشریه پژوهش های زبان شناسی، ۱۱(۱)، ۶۱ـ۷۲. doi: 10.22108/jrl.2018.109523.1172
فتاحی، مهدی (۱۳۹۳). غلتسازی واکه به عنوان راهکاری برای رفع التقای واکهها بررسی نمونهای در کردی کلهری. پژوهش های زبان شناسی تطبیقی،۴(۷)،۲۶۳ـ۲۷۵.
فتاحی، مهدی (ب۱۴۰۱). بررسی بقایای صورت آوایی تکواژ صفرِ پیشوند استمراری در کردی کلهری: رویکردی تطبیقی و درونزبانی. زبانشناسی و گویشهای ایرانی. ۷(۲)،۱۲۲-۱۱۳.
doi: 10.22099/jill.2023.7091.
فتاحی، مهدی (الف۱۴۰۱). بررسی تغییرات واجی واکه پیشوند منفیساز کردی کلهری پیش از غلت: تحلیلی در بهینگی متوالی. مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران.۱۰(۳)، ۸۷‑۶۷.
doi: 10.22126/jlw.2021.6659.1563
فتاحی مهدی، جواهری، لادن (۱۴۰۱). تیرگی واجشناختی در فارسی کرمانشاهی: بررسی نمونهای براساس نظریه بهینگی ـ زنجیرههای گزینهای. جستارهای زبانی. ۱۳ (۲) :۳۳-۶۹
فتاحی، مهدی (۱۴۰۲). حذف و همگونی واکه پیشوند التزامی/امری در کردی کلهری: تحلیلی در نظریه بهینگی. مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران, ۱۱(۲)، ۷۶-۵۹.
doi: 10.22126/jlw.2022.8157.1656
فتاحی، مهدی (۱۴۰۳). ماهیت ویژگی تدریجیبودن تغییرات مشخصههای جایگاه تولید واکهها در بهینگی متوالی با تکیه بر شواهدی از سه زبان ایرانی. مطالعات زبانها و گویشهای غرب ایران. ۱۲(۳)، ۹۹‑۸۵.
doi: 10.22126/jlw.2024.9744.1733
فتاحی، مهدی، و جعفری، طاهره (۱۴۰۳). بررسی نمونهای از تیرگی در بقایای تکواژ صفر پیشوند استمراری در کردی کلهری. زبانشناسی و گویشهای ایرانی. ۹(۲)، ۱۷۵‑۱۵۹.
doi: 10.22099/jill.2025.52464.1412
Badakhshan, E., & Zamani, M. (2014). Glide formation in Kalhori dialect. Language Science, 2(2), 97-116. doi: 10.22054/ls.2014.1083. [In Persian]. Elfner, E. (2009) "Harmonic serialism and stress-epenthesis interactions in Levantine Arabic," Unpublished paper. University of Massachusetts Amherst. [Available at http://www.people.umass.edu/eelfner/elfner_arabic.pdf.] Fattahi, M. (2014). Glide formation as a strategy for hiatus resolution: a case analysis in Kalhori Kurdish. Journal of Comparative Linguistic Research, 4(7), 263ـ275. [In Persian]. Fattahi, M. (2022). The Investigation of Phonological Changes in the Negative Prefix of Kalhori Kurdish Preceding a Glide: a Serial Optimality Theoretic Account. Research in Western Iranian Languages and Dialects, 10(3), 67-87. doi: 10.22126/jlw.2021.6659.1563. [In Persian]. Fattahi M, Javaheri L.)2022. (Phonological Opacity in Kermanshahi Persian: An Account Based on Optimality Theory-Candidate Chains. Language Related Research, 13 (2):33-69. [In Persian]. Fattahi, M. (2023). The Investigation of the Progressive Prefix Relict in Kalhori Kurdish: A Comparative and Intralingual Approach. Journal of Iranian Dialects & Linguistics, 7(2), 113-122. doi: 10.22099/jill.2023.7091. [In Persian]. Fattahi, M. (2023). Vowel Elision and Assimilation in Kalhori Kurdish Subjunctive/Imperative Prefix: An Optimality-Theoretic Account. Research in Western Iranian Languages and Dialects, 11(2), 59-76. doi: 10.22126/jlw.2022.8157.1656. [In Persian]. Fattahi, M. (2024). The Nature of Gradualness for Changes in Place of Articulation Features of Vowels in Serial Optimality Theory: Evidence from Three Iranian Languages. Research in Western Iranian Languages and Dialects, 12(3), 85-99. doi: 10.22126/jlw.2024.9744.1733. [In Persian]. Fattahi, M. and Jafari, T. (2025). A Case Study of Opacity in the Progressive Prefix Relict in Kalhori Kurdish. Journal of Iranian Dialects & Linguistics, 9(2), 159-175. doi: 10.22099/jill.2025.52464.1412. [In Persian]. Gussenhoven, C., & Jacobs, H. (2017). Understanding phonology. Routledge. Jafari, T. and Fattahi, M. (2025). Morph Movement as a Vowel Hiatus Resolution in Kalhori Kurdish: An Optimality-Theoretic Account. Journal of Linguistics and Khorasan Dialects, 16(4), 110-87. doi: 10.22067/jlkd.2024.89859.1275[In Persian]. Jafari, T. and Fattahi, M. (2025). Preference in Strategies of Hiatus Resolutions: An Optimality Theoretic Account of Clitics in Kalhori Kurdish. Language Science, 12(21), 169-204. doi: 10.22054/ls.2024.80126.1664. [In Persian]. Jensen, J. T. 2004. Principles of Generative Phonology: An Introduction. Philadelphia: John Benjamins Publications Jesney, K. (2009). "Positional faithfulness, non-locality, and the Harmonic Serialism solution." Proceedings of NELS 39. [Available on Rutgers Optimality Archive, ROA-1018.] Jam, B. (2017). On the Pronunciation of Postposition “râ”in Persian. Journal of Linguistics and Khorasan Dialects, 9(16), 1-14. doi: 10.22067/lj.v9i16.63687. [In Persian]. Jam, B., Naseri, Z. S. and Razmdideh, P. (2022). Pronunciation of Ghayeni Plural Nouns with a Final Consonant within Stratal Optimality Theory. ZABANPAZHUHI (Journal of Language Research), 14(45), 99-128. doi: 10.22051/jlr.2021.35556.2015. [In Persian]. Jam, B. (2024). Substitution of Short Vowels in English and Arabic Words borrowed by Persian: A Comparative Study. Journal of Linguistics and Khorasan Dialects, 16(2), 127-107. doi: 10.22067/jlkd.2024.88896.1253. [In Persian]. Kimper, W. (2008) "Local optionality and harmonic serialism," Unpublished paper. University of Massachusetts Amherst. [Available on Rutgers Optimality Archive, ROA-988.] Kager, R. (1999). Surface opacity of metrical structure in Optimality Theory. The derivational residue in phonological Optimality Theory, 28, 207-245. Khorram, S., Razinejad, S. M., Bi jen khan, M., & Attari, L. (2023). Consonant Insertion Process in Tabrizi Dialect within Optimality Theory Framework. Research in Western Iranian Languages and Dialects, 11(1), 23-39. doi: 10.22126/jlw.2022.7775.1638. [In Persian]. Kiparsky, P. (1973). Abstractness, opacity, and global rules. Three Dimensions of Linguistic Theory/Taikusha. McCarthy, J. J. (2000). Harmonic serialism and parallelism. In Masako Hirotani (ed.), Proceedings of the North East Linguistics Society 30 (pp. 501-524). Amherst, MA: GLSA Publications. [Available on Rutgers Optimality Archive, ROA-357.] McCarthy, J. J. (2000) "Harmonic serialism and parallelism". In Masako Hirotani (ed.), Proceedings of the North East Linguistics Society 30 (pp. 501-524). Amherst, MA: GLSA Publications. [Available on Rutgers Optimality Archive, ROA-357.] McCarthy, J. J. (2002) A Thematic Guide to Optimality Theory. Cambridge: Cambridge University Press. McCarthy, J. J. (2007a) Hidden Generalizations: Phonological Opacity in OptimalityTheory. London: Equinox Publishing. McCarthy, J. J. (2007b) "Restraint of analysis". In Sylvia Blaho, Patrik Bye, and Martin Krämer (eds.), Freedom of Analysis (pp. 203-231). Berlin and New York: Mouton de Gruyter. [Available on Rutgers Optimality Archive, ROA-844.] McCarthy, J. J. (2007c) "Slouching towards optimality: Coda reduction in OT-CC". In Phonological Society of Japan (ed.), Phonological Studies 10 (Vol. 10, pp. 89 104). Tokyo: Kaitakusha. [Available on Rutgers Optimality Archive, ROA-878.] McCarthy, J J. (2008a) Doing Optimality Theory. Malden, MA, and Oxford, UK: Blackwell. McCarthy, J. J. (2008b) "The serial interaction of stress and syncope." Natural Language & Linguistic Theory 26, 499-546. [DOI: 10.1007/s11049-008-9051-3.] Pruitt, K. (2008). Iterative foot optimization and locality in stress systems. Unpublished paper. University of Massachusetts Amherst. [Available on Rutgers Optimality Archive, ROA-999.] Pater, J. (2010) "Serial Harmonic Grammar and Berber syllabification". In Toni Borowsky, Shigeto Kawahara, Takahito Shinya, and Mariko Sugahara (eds.), Prosody Matters: Essays in Honor of Lisa Selkirk. London: Equinox Publishing. Razinejad, S. M. (2019). Vowel hiatus resolution in Azarbaijani Turkish. Journal of Researches in Linguistics, 11(1), 61ـ72. [In Persian]. doi: 10.22108/jrl.2018.109523.1172. [In Persian]. Wolf, M. (2008) Optimal Interleaving: Serial Phonology-Morphology Interaction in a Constraint-Based Model. Unpublished Doctoral dissertation, University of Massachusetts Amherst, Amherst, MA. [Available on Rutgers Optimality Archive, ROA-996.] Wolf, Matthew (2011). Limits on global rules in Optimality Theory with Candidate Chains. Phonology 28.1, pp. 87-128. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 38 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 9 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب