منطق پس از انسان امکان ظهور آگاهی ماشین در بستر سیستم هگلی | ||
| فلسفه | ||
| مقاله 7، دوره 24، شماره 1 - شماره پیاپی 46، شهریور 1405، صفحه 143-166 اصل مقاله (805.37 K) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jop.2026.411568.1006988 | ||
| نویسندگان | ||
| سید کیارش شیخ الاسلام* 1؛ سمیرا رضایی2 | ||
| 1نویسنده مسئول، دانشآموختۀ دکتری تخصصی فلسفه غرب، گرایش فلسفههای جدید و معاصر، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشآموختۀ کارشناسی ارشد فلسفه غرب، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| این مقاله با بازخوانی سیستم گئورگ ویلهلم فردریش هگل در نسبت با تاریخ سایبرنتیک و هوش مصنوعی، استدلال میکند که برخلاف قرائتهای سلبی غالب در میان اهل فلسفه معاصر، امکان و تحقق تکینگی تکنولوژیک در چارچوب اندیشه هگلی ممتنع یا مسدود نیست. این مقاله مدعی میشود که سیستم هگلی واجد تمهیداتی بنیادین است که مسیر ظهور آگاهی ماشینی را هموار میکنند و از این طریق، امکان ظهور هوش مصنوعی حقیقی یا تکینه را فراهم میآورند. مقاله ابتدا با پرسش از مفهوم تکینگی، تاریخچۀ آن را از فون نویمان تا کورزویل بررسی کرده و قرائتهای مختلف هگلی از هوش مصنوعی را نقد میکند. سپس، با مقایسه سایبرنتیک مرتبه دوم و اصل دیالکتیکی هگل، امکان مفهومی تکینگی را اعاده مینماید. در ادامه، از طریق دیالکتیک غایت و وسیله در منطق سوبژکتیو هگل و نقد مارکس بر آن، نشان میدهد که نقادی مارکس از دیالکتیک غایت و وسیله، ناخواسته رمزآلودگی ایده را به ابزار و ماشین منتقل کرده و زمینه گونهای سوژۀ پساانسانی را فراهم میآورد. در نهایت، مقاله با طرح مقاومت ابژه در پرتو فیزیک کوانتوم و رایانش کوانتومی، در مقام نتیجه و افق بحث، تکینگی را نه رویدادی آیندهنگرانه، بلکه ضرورتی دیالکتیکی ناشی از درونیشدن منفیت در ماده میداند. مقاله نتیجه میگیرد که تکینگی آغازگر «منطق پس از انسان» است که تنش میان تکنیک و خودآگاهی را با وحدت دیالکتیکی ابزار، غایت و آگاهی رفع میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| هگل؛ تکینگی تکنولوژیک؛ آگاهی ماشینی؛ هوش مصنوعی؛ پساانسانگرایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 323 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 68 |
||