روش آزمایش فکری از دیدگاه دنیل دنت | ||
| فلسفه | ||
| مقاله 4، دوره 24، شماره 1 - شماره پیاپی 46، شهریور 1405، صفحه 73-96 اصل مقاله (1.18 M) | ||
| نوع مقاله: علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jop.2026.398787.1006920 | ||
| نویسنده | ||
| علیرضا حسن پور* | ||
| دانشیار گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پمپهای شهود ابزارهای فکری دارای قابلیتهای چندگانهای هستند که با توسل به آنها هم میتوان مسائل پیچیدۀ فلسفی را بهتر درک کرد و هم میتوان تصورات و مفروضات عامیانه را مورد پرسش قرار داد و اصلاح کرد. به علاوه، این ابزار فکری نقشی اساسی در پر کردن شکاف بین تأملات فلسفی انتزاعی و تحقیقات علمی تجربی ایفا میکند. این روش با ارائۀ سناریوهایی سبب درگیر شدن قوۀ تخیل مخاطب و برانگیختن تفکر انتقادی و بازنگری عمیق در باورهای او در مورد مسائل مختلف میشود و از این طریق مشوق کاوش عمیقتری در مورد این مسائل است. اما با همۀ فوایدی که پمپهای شهودی دارند، در استفاده از آنها باید احتیاط و دقت کرد؛ به عبارت دیگر نباید آنها را معادل استدلالهای صوری منطقی و تحقیقات تجربی دقیق تلقی کرد، بلکه بهتر است ابزاری کمکی برای روشهای متعارف علمی و فلسفی در نظر گرفته شوند. به همین علت، دنت همواره بر درک قابلیت آنها برای گمراه کردن و به کارگیری محتاطانۀ آنها و استفاده از معیارهایی برای ارزیابی نتایج آنها تأکید میکند. به نظر دنت، «چرخاندن دستگیرهها» و همسویی با شواهد تجربی و اجتناب از سادهسازی بیش از حد از جملۀ معیارهای ارزیابی پمپهای شهود به شمار میآیند. در نهایت، با به رسمیت شناختن نقاط قوت و ضعف پمپهای شهود، میتوان دامنۀ روششناسی فلسفی را گسترش داد و از امکانهای بیشتری برای تحقیقات و تأملات پیچیدۀ فلسفی استفاده کرد، در پر کردن شکاف بین فلسفه و علم تجربی و تعامل بیشتر این دو عرصه نقش ایفا کرد و از همه مهمتر از طریق باز گذاشتن راه بازنگری و بازاندیشی دائم، مانع جزماندیشی و یکسونگری شد. در این پژوهش، با استفاده از منابع کتابخانهای اطلاعات لازم گردآوری شده و با رویکرد توصیفی-تحلیلی مطالب تدوین و تنظیم شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پمپ شهود؛ آزمایش فکری؛ کیفیتهای ذهنی؛ زامبی؛ آگاهی؛ دنیل دنت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 315 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 65 |
||