پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,147 |
| تعداد مقالات | 76,908 |
| تعداد مشاهده مقاله | 154,937,820 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 116,911,722 |
بررسی جاینامهای سرق، دورق، فلاحیه و شادگان در جغرافیای تاریخی خوزستان | ||
| پژوهشهای علوم تاریخی | ||
| مقاله 8، دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 41، اردیبهشت 1405، صفحه 1-1 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhss.2025.387405.473763 | ||
| نویسنده | ||
| مرضیه شعرباف* | ||
| گروه باستان شناسی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه تهران. ایران | ||
| چکیده | ||
| جاینامشناسی بهعنوان یکی از شاخههای مهم مطالعات جغرافیای تاریخی، نقش مؤثری در تحلیل تحولات مکانی و فرهنگی جوامع ایفا میکند. این پژوهش با تمرکز بر جاینامهای سرق، دورق، فلاحیه و شادگان در جنوب خوزستان، از یک سو نقش این علم را در بازسازی تحولات فضایی-تاریخی برجسته میکند و از سوی دیگر، اهمیت آن را در تبیین پیوندهای ناگسستنی میان هویت مکانی، عوامل طبیعی و فرآیندهای اجتماعی- سیاسی نشان میدهد. پژوهش پیشرو با هدف بازشناسی پیشینه، تحولات مکانی و پیوند مفهومی جاینامهای سرق، دورق، فلاحیه و شادگان در جنوب این پهنه، در پی پاسخ به این پرسش است که آیا این اسامی به مکانهایی متفاوت در دورههای مختلف اشاره دارند یا به یک بستر جغرافیایی مشترک بازمیگردند. روش پژوهش، تحلیل تطبیقی متون جغرافیایی-تاریخی یونانی، عربی، سریانی، سفرنامهها، مختصات جغرافیایی شهرها، نقشههای تاریخی و شواهد باستانشناسی است. طبق شواهد مختلف، چهار موقعیت اصلی در ارتباط با این جاینامها قابل بررسی هستند: تلتندی و جانشین، روستای مدینه و فلاحیه. به نظر میرسد این مناطق در فرآیندهای تاریخی متعدد، دستخوش جابهجاییها و تحولات تدریجی از شرق به غرب و سپس به سمت جنوب غربی در امتداد رودخانة جراحی شدهاند. این تغییر موقعیت، متأثر از عواملی همچون تغییرات زیستمحیطی - مانند تکامل مخروط افکنههای آبرفتی- و عوامل انسانی بودهاند. اگرچه شواهد موجود تا حدی مسیر تحولات را روشن میکند، اما بهدلیل محدود بودن مطالعات گذشته و تخریب بسیاری از محوطهها در دهههای اخیر، انجام بررسیهای میدانی هدفمند و بهرهگیری از تصاویر ماهوارهای و تحلیلهای میانرشتهای برای بازبینی یا تأیید این فرضیات ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سرق؛ دورق؛ فلاحیه؛ شادگان؛ دورة ساسانی؛ دوران اسلامی؛ جغرافیای تاریخی | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| A Study of the Toponyms Suraq, Duraq, Falāhīyeh, and Shādegān in the Historical Geography of Khuzestan | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Marzieh Sharbaf | ||
| Department of Archaeology. Faculty of Literature and Humanities. University of Tehran. Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Toponymy, as a key branch of historical geography, plays a significant role in analyzing spatial and cultural transformations in human societies. Focusing on the toponyms Suraq, Duraq, Falāhīyeh, and Shādegān in southern Khuzestan, this study highlights, on the one hand, the capacity of toponymic studies to reconstruct spatio-historical developments and, on the other, their value in revealing the inseparable ties between spatial identity, natural factors, and socio-political processes. The main goal of this research is to reassess part of Khuzestan’s territorial history by tracing the historical background, spatial changes, and semantic connections of these four toponyms, in order to answer whether they refer to distinct locations across different historical periods or to a shared geographical context. The study employs a comparative analysis of Syriac, Greek, and Arabic geographical-historical texts, travel accounts, geographic coordinates, historical maps, and archaeological evidence. The combined data indicate that these place names have undergone multiple spatial and temporal transformations from antiquity to the present. Based on archaeological, linguistic, historical, and geomorphological evidence, four key locations have been identified: Tel Tendy and Ja Nišīn (as the probable sites of ancient Suraq and Duraq in present-day Rāmshīr County), the village of Madīneh (as Old Duraq in Shādegān County), and Falāhīyeh (as New Duraq and the original nucleus of modern Shādegān). These areas appear to have shifted gradually from east to west and then southwest along the Jarrāhī River over time, due to environmental changes—such as the evolution of alluvial fans—and human interventions. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Suraq, Duraq, Falāhīyeh, Shādegān, Sasanian period, Islamic period, Historical geography | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 22 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب