سیاق معمار: نقش معمار علی تبریزی در معماری قرن شانزدهم میلادی عثمانی | ||
| نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی | ||
| دوره 31، شماره 1، بهار 1405، صفحه 7-22 اصل مقاله (3.78 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfaup.2026.410476.673166 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی فرجی1؛ حامد مظاهریان* 2؛ مهرو موسوی3 | ||
| 1کارشناس ارشد مطالعات معماری ایران، گروه مطالعات و حفاظت میراث معماری و شهری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، | ||
| 2دانشیار، گروه معماری، دانشکده معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 3پژوهشگر پسادکتری تاریخ هنر ایران، انجمن ماکس پلانک، فلورانس، ایتالیا. | ||
| چکیده | ||
| معمار علی تبریزی، یا عجمعلی (درگذشت 945 ه.ق. /1539 م.)، یکی از برجستهترین معماران ایرانی بود که پس از مهاجرت به قلمرو عثمانی در سدۀ 10 ه.ق./16 م.، بهعنوان سرمعمار دربار عثمانی تأثیر قابلتوجهی بر معماری این سرزمین گذاشت. این پژوهش به بررسی نقش او در انتقال ویژگیهای سبکهای معماری تیموری و ترکمانی، به معماری عثمانی و نیز تغییراتی میپردازد که وی در روند طراحی و ساخت آثارش ایجاد کرد. از فعالیتهای او میتوان به مشارکت در طراحی و نوسازی بخشهای مختلف کاخ توپقاپی اشاره کرد. برای خوانش و تحلیل سیاق معماری علی تبریزی، از روش مقایسۀ تطبیقی بهره گرفته شده است؛ بدینصورت که بناهای منسوب به او با نمونههایی از دورههای عثمانی، تیموری و ترکمانی مقایسه شدهاند. در نهایت، این مطالعه روندی را بررسی میکند که از طریق آن انگارههای معماری ایرانی در ساختار معماری عثمانی آمیخته و پیادهسازی شدهاند و نقش علی تبریزی را در این اتفاق و چگونگی معماری عثمانی پیش از شکوفایی عصر معمار سنان تبیین مینماید. یافتهها نشان میدهند وی با تکامل الگوی «پلان T شکل» به فضاهای یکپارچه و کاربست تزیینات مکتب تبریز، زمینه گذار به سبک کلاسیک عثمانی را فراهم آورد. در نهایت استدلال میشود که حضور او در مقام سرمعمار، فراتر از انتقال فنی، به معنای عاملیت مستقیم فرهنگ و ذهنیت فضایی ایران در تکوین معماری عثمانی بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سیاق معمار؛ معماری ایرانی؛ معماری ترکمانی؛ معماری عثمانی؛ معمار علی تبریزی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 452 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 481 |
||