پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,195 |
| تعداد مقالات | 77,225 |
| تعداد مشاهده مقاله | 157,166,375 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 118,378,168 |
تأثیر فواصل کاشت بر رشد و تولید چوب کلنهای کبوده (Populus alba L.) در نهالستـان مهاباد | ||
| نشریه جنگل و فرآورده های چوب | ||
| دوره 79، شماره 1، خرداد 1405، صفحه 67-80 اصل مقاله (1.33 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfwp.2026.408900.1387 | ||
| نویسندگان | ||
| مجید پاتو* 1؛ محسن کلاگری2؛ خالد خضری3 | ||
| 1بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان غربی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایران. | ||
| 2مؤسسۀ تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران. | ||
| 3گروه علوم زیستی جنگل، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مقدمه: این پژوهش با هدف ارزیابی دقیق تأثیر سه الگوی فاصلة کاشت (2×1، ۲×۲ و ۳×۲ متر) بر شاخصهای رشد رویشی و تولید حجم چوب در شش کلن منتخب صنوبر کبوده شامل ارقام اصلاحشده 20/45، 44/9، 45/67، 45/77، 44/13و یک کلن شاهد بومی در شرایط اقلیمی نیمهخشک غرب ایران طراحی گردید. هدف نهایی، شناسایی ترکیب بهینة کلن و تراکم کشت برای بیشینهسازی عملکرد هکتاری، بررسی پایداری فنوتیپی و تعیین سطح کنترل ژنتیکی صفات حجمی است. روش پژوهش: این مطالعة میدانی در نهالستان دکتر جوانشیر مهاباد، استان آذربایجان غربی، در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی بهصورت کرتهای خردشده و در سه تکرار طی یک دورة چهار ساله اجرا شد. عامل اصلی شامل سه الگوی فاصلة کاشت ۱×۲ متر (تراکم پنجهزار اصله در هکتار)، ۲×۲ متر و ۳×۲ متر بود و عامل فرعی شش کلن صنوبر کبوده را در بر میگرفت. در پایان هر فصل رویش، قطر یقه با کولیس دیجیتال و ارتفاع کل با ارتفاعسنج اندازهگیری شد و حجم چوب هر درخت با مدل استوانهای محاسبه گردید. تجزیهوتحلیل دادهها با استفاده از مدلهای خطی مختلط، آزمون مقایسة میانگین توکی، روش پیشبینی خطی بدون اریب و تحلیل پایداری بایپلات انجام پذیرفت. همچنین ضریب وراثتپذیری گسترده برای صفت حجم چوب محاسبه شد. یافتهها: نتایج تجزیه واریانس نشان داد که اثر اصلی کلن بر تمامی صفات رویشی (قطر یقه، ارتفاع و حجم چوب) در سطح احتمال یک درصد بسیار معنیدار است، درحالیکه اثر مستقل فاصلة کاشت و اثر متقابل کلن × فاصلة کاشت معنیدار نبود که بیانگر پایداری فنوتیپی بالای کلنها در تراکمهای مختلف است. کلنهای ۲۰/۴۵، 44/9و بهویژه 44/13بیشترین تولید حجم چوب تکدرخت را ثبت کردند. کلن 44/13در فاصلة کاشت متراکم ۱×۲ متر با تراکم پنجهزار اصله در هکتار، بالاترین عملکرد هکتاری را ارائه داد و بر پایة تحلیل بایپلات، پایدارترین عملکرد را در میان تیمارها از خود نشان داد. ضریب وراثتپذیری گسترده برای صفت حجم چوب برابر با 0/78 برآورد شد که حاکی از غلبه عوامل ژنتیکی بر تغییرات محیطی و پتانسیل بالای گزینش بر پایه فنوتیپ است. نتیجهگیری: براساس یافتههای این مطالعه، انتخاب کلن مناسب نقش تعیینکنندهتری نسبت به مدیریت فاصلة کاشت در موفقیت طرحهای زراعت چوب صنوبر کبوده در اقلیم نیمهخشک غرب ایران ایفا میکند. برای دستیابی به حداکثر بهرهوری اقتصادی و تولید چوب صنعتی، کاشت کلن 44/13در متراکمترین الگوی فاصلة کاشت ۱×۲ متر پیشنهاد میشود. این راهکار ضمن حفظ پایداری عملکرد، امکان بیشینهسازی تولید در واحد سطح را فراهم میسازد و اجرای برنامههای اصلاحی متمرکز بر این ارقام برای توسعة پایدار زراعت چوب در این اقلیم ضروری است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| برنامههای اصلاحی؛ پایداری فنوتیپی؛ زراعت صنعتی؛ گزینش ژنتیکی؛ وراثتپذیری گسترده | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| The effect of planting intervals on the growth and wood production of white poplar (Populus alba L.) in the Mahabad nursery | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Majid Pato1؛ Mohsan Calagare2؛ Khaled Khazri3 | ||
| 1Department of Forest and Rangeland Research, West Azerbaijan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and_Extension Organization (AREEO), Urmia, Iran. | ||
| 2Research Institute of Forests and Rangelands, Agricultural Research, Education and_Extension Organization (AREEO), Tehran, Iran. | ||
| 3Department of Forest Biological Sciences, Faculty of Natural Resources, Urmia University, Urmia, Iran. | ||
| چکیده [English] | ||
| Introduction: This study was designed to precisely evaluate the impact of three planting spacing patterns (1×2, 2×2, and 3×2 meters) on vegetative growth indicators and wood volume production in six selected white poplar clones, including improved cultivars 45.20, 44.9, 45.67, 45/77, and 44.13, as well as one local native clone, under semi-arid climatic conditions in western Iran. The ultimate goal was to identify the optimal clone and planting density combination to maximize yield per hectare, assess phenotypic stability, and determine the level of genetic control over volume traits. Method: This field experiment was conducted at Dr. Javanshir Nursery in Mahabad, West Azerbaijan Province, using a split-plot arrangement based on a randomized complete block design with three replications over a four-year period. The main factor consisted of three planting spacing patterns: 1×2 meters (a density of five thousand trees per hectare), 2×2 meters, and 3×2 meters. The sub-factor included six white poplar clones. At the end of each growing season, collar diameter was measured using a digital caliper and total height using a height pole, while wood volume per tree was calculated using a cylindrical geometric model. Data analysis was performed using mixed linear models, Tukey's mean comparison test, best linear unbiased prediction methods, and biplot stability analysis. Furthermore, the broad-sense heritability coefficient for the wood volume trait was calculated. Results: Analysis of variance demonstrated that the main effect of clone had a highly significant impact on all measured vegetative traits at the one percent probability level. Conversely, the main effect of planting spacing and the clone × spacing interaction were not statistically significant, indicating high phenotypic stability of the clones across different planting densities. Clones 45.20, 44.9, and particularly 44.13 recorded the highest single-tree wood volume production. Clone 13/44 achieved the maximum yield per hectare at the densest spacing (1×2 meters), with a planting density of five thousand trees per hectare, and, based on biplot analysis, exhibited the most consistent performance among all treatments. The broad-sense heritability coefficient for the wood volume trait was 0.78, highlighting the dominance of genetic factors over environmental variation and the excellent potential for selection based on phenotypic traits. Conclusion: Based on the findings of this study, selecting appropriate clones plays a more decisive role than managing planting spacing in the success of white poplar timber cultivation projects under semi-arid conditions in western Iran. To achieve maximum economic efficiency and industrial wood production, planting clone 13/44 at the densest spacing pattern (1×2 meters) is recommended. This strategy maintains performance stability while maximizing yield per unit area, and the implementation of breeding programs focused on these cultivars is essential for the sustainable development of forestry agriculture in this climat | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Broad-sense heritability, Clonal breeding programs, Genetic selection, Industrial silviculture, Phenotypic stability | ||
| مراجع | ||
|
[1] FAO. (2023). Global Forest Resources Assessment 2023: Plantation forests. Rome: FAO Forestry Paper No. 188. [2] Isebrands, J.G., & Richardson, J. (2014). Poplars and willows: Trees for society and the environment. Wallingford, UK: CABI. [3] Abassi, M., Lamhamedi, M.S., Albouchi, A., Khasa, D. & Bejaoui, Z. (2025). Clonal variation in growth, physiology and ultrastructure of Populus alba L. seedlings under NaCl stress. Forests, 16(5), 721. [4] Sabitī, H. (1976). Forests, trees and shrubs of Iran. Tehran: Forests and Rangelands Organization Press. (in Persian) [5] Forests and Rangelands Organization of Iran. (2024). National report on poplar plantation status. Tehran: FRWO. [6] Ghāsemī, M., Karīmī, M. & Kalāgerī, A. (2022). Yield gap analysis in poplar plantations of western Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 30(1), 45-58. (In Persian) [7] Dickson, R.E. & Tomlinson, P.T. (1996). Genetic and environmental controls on plant allocation to growth and defense. Journal of Experimental Botany, 47(305), 1719-1726. [8] Sabatti, M., et al. (2021). Clonal selection for short-rotation plantations: A meta-analysis of Populus trials across Europe. GCB Bioenergy, 13(4), 621-635. [9] Alonso-Blanco, C. & Koornneef, M. (2000). Naturally occurring variation in Arabidopsis: An underexploited resource for plant genetics. Trends in Plant Science, 5(1), 22-29. [10] Sabatti, M., Scarascia-Mugnozza, G.E., Fabbrini, F., Gaudet, M., Paolucci, I. & Ducci, F(2020). Genetic improvement of white poplar (Populus alba L.) for biomass production in short-rotationforestry: A review of Italian breeding programs. Annals of Forest Science, 77(3), Article 78. [11] Kalāgerī, A., Karīmī, M. & Madanī, H. (2020). Growth performance of poplar clones in semi-arid conditions of Iran. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 28(2), 201-214. (In Persian) [12] Ghadīrīpour, A., Aḥmadī, H., & Zangeneh, S. (2016). Assessment of genetic diversity in native populations of Populus euphratica and its hybrids using ISSR markers. Iranian Journal of Forest and Wood Products Research, 4(1), 1-14. (In Persian) [13] Nūrī, A., Ghāsemī, M. & Karīmī, M. (2021). Phenotypic evaluation of native Populus alba clones in Gorgan. Forest Research and Development, 7(1), 89-102. (In Persian) [14] Mohammadi, S., et al. (2024). High genetic diversity in Populus alba populations of western Iran revealed by SSR markers. Tree Genetics & Genomes, 20(2), 18. [15] Ceulemans, R., & Deraedt, W. (1999). Water use and production of short-rotation poplar coppice: Influence of clone, planting density and rotation length. Forest Ecology and Management, 121(1-2), 195–211. [16] Zhang, S., Gui, J. & Zhang, Y. (2023). Optimal planting density for biomass production in Populus short-rotation coppice: A global meta-analysis. Biomass and Bioenergy, 173, 106798. [17] Hemmatī, S. & Modīr Raḥmatī, S. (2022). Effect of thinning on crown dieback in P. nigra plantations. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 30(3), 371-384. (In Persian) [18] Fang, S., et al. (2022). Sex-specific response to planting density in dioecious trees: Evidence from Populus spp. Annals of Botany, 130(5), 621-632. [19] Yūsefī, M. & Modīr Raḥmatī, S. (2021). Growth performance of male vs. female poplar clones under high-density planting. Journal of Forest Science, 9(2), 145-156. (In Persian) [20] Cooper, M., et al. (2023). Genotype × environment interaction in tree improvement: Current status and future directions. Tree Physiology, 43(1), 1-15. [21] Yan, W. & Kang, M.S. (2003). GGE Biplot analysis: A graphical tool for breeders, geneticists, and agronomists. CRC Press. [22] Ghāsemī, M., Karīmī, M. & Kalāgerī, A. (2011). Evaluation of adaptability of selected poplar clones under Dezful climatic conditions. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 24(3), 327-340. (In Persian) [23] Hemmatī, S. & Modīr Raḥmatī, S. (2005). Study of planting spacing effect on growth traits of different Populus nigra clones in Urmia nursery. Iranian Journal of Forest and Poplar Research, 18(3), 285-296. (in Persian) [24] Clark, J.S. & Wilson, J.B. (2003). The genetic consequences of selection in natural populations. Molecular Ecology, 12(5), 1129-1136. [25] Jobling, J. (1990) Poplars for Wood Production and Amenity. Forestry Commission Bulletin No. 92, HMSO, London. [26] Birler, B. (2014). Silvicultural guidelines for Populus species in Turkey. Ankara: General Directorate of Forestry. [27] Birler, B. (1985). Spacing trials with poplar clones in Turkey. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 9(4), 329-336. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 56 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 39 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب