فعالیت آنزیمهای فسفاتاز و ارتباط آنها با خصوصیات خاک در مراحل تحولی جنگل راش اسالم | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 79، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 389-405 اصل مقاله (1.33 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2026.412717.2908 | ||
| نویسندگان | ||
| مجتبی آذریان* 1؛ کامبیز ابراری واجاری1؛ بیتاله امانزاده2؛ سید محمدمعین صادقی3 | ||
| 1گروه جنگلداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران. | ||
| 2بخش تحقیقات منابع طبیعی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان گیلان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، رشت، ایران. | ||
| 3مدرسة جنگلداری، دانشگاه آریزونا شمالی، فلگاستف، آریزونا، آمریکا. | ||
| چکیده | ||
| با وجود اندک مطالعات دربارة فعالیت آنزیمهای خاک در مراحل تحولی راش شرقی، این پژوهشها بر تعداد محدودی از متغیرهای خاک متمرکز بوده و بررسی همزمان روابط چندبعدی بین فعالیت آنزیمها و مجموعه مشخصههای فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک در مراحل تحولی جنگل تاکنون مورد توجه قرار نگرفته است. در پژوهش حاضر، فعالیت آنزیمهای فسفاتاز اسیدی و قلیایی و ارتباط آنها با مشخصههای فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک در سه مرحلة تحولی جوانی، بلوغ و پوسیدگی جنگل راش شرقی در منطقة اسالم گیلان بررسی شد. نتایج نشان داد که تفاوت معنیدار فعالیت آنزیمها بین مراحل تحولی همواره مشاهده نمیشود (0/050<P)، اما الگوی ارتباط آنها با مشخصههای خاک بهطور معنیداری با تغییر مرحلة تحولی بازسازماندهی میشود. فسفاتاز اسیدی عمدتاً با شاخصهای زیستی و متغیرهای مرتبط با مادة آلی خاک همتغییر بود، درحالیکه فسفاتاز قلیایی ارتباط نزدیکتری با مشخصههای شیمیایی خاک و عناصر غذایی معدنی نشان داد. تحلیل چندمتغیرة حداقل مربعات جزئی (PLS) آشکار ساخت که کنترلهای مؤثر بر فعالیت آنزیمهای فسفاتاز ماهیتی چندبعدی و مرحلهمحور دارند و تغییرات چرخة فسفر خاک نتیجة برهمکنش همزمان مجموعهای از مشخصههای خاک است، نه اثر یک عامل منفرد. بهطورکلی، نتایج این مطالعه نشان میدهد که فعالیت آنزیمهای فسفاتاز در مراحل تحولی جنگل راش شرقی تنها از طریق مقایسة میانگین فعالیت آنزیمی قابل تفسیر نیست، زیرا الگوی ارتباط آنها با مشخصههای خاک در هر مرحلة تحولی متفاوت است. بنابراین، فسفاتاز اسیدی و قلیایی میتوانند بهعنوان شاخصهایی مکمل برای ارزیابی تغییرات مرحلهمحور چرخة فسفر و عملکرد زیستی خاک در جنگلهای راش طبیعی مورد استفاده قرار گیرند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل PLS؛ تحول تودة جنگلی؛ جنگلهای هیرکانی؛ خاک جنگل؛ راش شرقی. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 137 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 19 |
||