الهیات و مدرنیتۀ سیاسی بررسی رابطۀ الهیات با اندیشة سیاسی مدرن | ||
| فصلنامه سیاست | ||
| دوره 56، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 376-353 اصل مقاله (494.79 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpq.2026.393041.1008337 | ||
| نویسنده | ||
| رضا جاوید* | ||
| دانشآموختۀ دکتری جامعهشناسی فرهنگی، گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران. | ||
| چکیده | ||
| رابطة الهیات و روشنگری موضوعی مهم و چالشبرانگیز در تبارشناسی دنیای مدرن است. در تحلیل کلاسیک، خدای مسیحی دال اولیۀ دنیای پیشامدرن بود و هر چیزی با رجوع به آن معنا و جایگاه خود را پیدا کرد. مدرنیته در این نظام شکاف ایجاد کرد و خدا و معنای مقدس را از قلمرو این جهان حذف و در نهایت انسان و عقل خودبنیاد او را جایگزین آن کرد. اما قرائتی دیگر مدرنیته و عقلانیت روشنگری را ادامه و پیوند با الهیات میداند. در این تحلیل، سیاست و اقتصاد مدرن مفاهیم و مدلهای خود را از الهیات وام گرفتهاند. حاکم و دولت مطلقۀ مدرن جایگزین خدای یکتا میشود و اقتصاد جایگزین نظم الهی ـ مادی او میشود. این مقاله به بررسی رابطۀ الهیات سیاسی-اقتصادی با تجربة مدرنیته و عقلانیت روشنگری در دو صورت گسست و تداوم میپردازد و بر نارسایی هریک تأکید میکند. مقاله با تکیه بر فلسفة تاریخ بنیامین به این نتیجه میرسد که ترکیبی از تصاویر الهیاتی رستگاری و رهایی در کنار ایدة سعادت زمینی مدرنیته میتواند از نارساییهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مدرنیتة متأخر فراتر رود و به خلق الگوهای جدید کنش سیاسی و اقتصادی منجر شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الهیات سیاسی؛ تاریخ؛ مدرنیته؛ اشمیت؛ بنیامین؛ اسپینوزا | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 358 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 177 |
||