جنسیت و خانوادۀ ایرانی: راهبردهای زنانۀ نگهداشت زندگی خانوادگی | ||
| زن در توسعه و سیاست | ||
| دوره 24، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 245-263 اصل مقاله (517.63 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwdp.2026.411180.1008605 | ||
| نویسنده | ||
| سمیه عرب خراسانی* | ||
| استادیار جامعهشناسی، گروه مطالعات زن و خانواده، دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| حفظ زندگی خانوادگی همواره از مناظر گوناگون موضوع مطالعه بوده است. از جملۀ آنها راهبردهای زنانۀ نگهداشت خانواده مبتنی بر تجویزهای جنسیتی به زن در سه موقعیت زنانگی، همسرانگی و مادرانگی است. این نوشتار با هدف کشف این راهبردها، به روش نظریۀ دادهبنیاد و در گفتوگو با پانزده زن متأهل انجام شده است. مشارکتکنندگان طبق اصول نمونهگیری نظری انتخاب شدند و همگی دارای حداقل یک تجربۀ ازدواج، متأهل در زمان مصاحبه، شاغل و خانهدار، و مادر بودند و در شرایط خودگزارشی متفاوتی از رضایت قرار داشتند. مدت ازدواج آنان سه تا سی سال بوده است. تحلیل و بررسی متن گفتوگوها بیانگر آن است که راهبرد محوری زنان متأهل حذف خود به نفع زندگی خانوادگی است. این راهبرد محوری به سه زیرراهبرد دیگر، شامل راهبردهای برونفردی (تجویز ساختارها و نهادهای محافظ خانواده مانند دین و فرهنگ)، راهبردهای زنانه بهعنوان همسر (استفاده از ظرفیتهای همسرانگی) و راهبردهای معطوف و مربوط به مرد (اولویتبخشیدن به ترجیحات و درخواستهای شوهر) است. حذف خود به نفع زندگی به معنای چشمپوشی از هویت فردی و زنانگی در درجات لازم و اولویتبخشیدن به هویت همسری و مادری است. به این ترتیب زن تلاش میکند به همسر مطلوب شوهر و مادر ایدئال فرزندان تبدیل شود. زن-همسر-مادر، در این رویه زندگی خانوادگی را در معنای روابط همسرانۀ باکیفیت، جلب رضایت شوهر، مدیریت مناسبات والدین و فرزندان، بهویژه حفظ جایگاه پدر نزد آنان و مدیریت بحرانها پایدار نگاه میدارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جنسیت؛ خانواده؛ زنانگی؛ ساختار؛ مردانگی؛ نهاد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 330 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 233 |
||