تأثیر دوگانة شبکههای اجتماعی دیجیتال بر انسجام اجتماعی و ناسیونالیسم قومی در جوامع پس از منازعه: مطالعة موردی کردستان عراق | ||
| فصلنامه سیاست | ||
| دوره 56، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 513-489 اصل مقاله (527.63 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpq.2026.397720.1008382 | ||
| نویسنده | ||
| لشکر علی اکبر هدایه* | ||
| مربی گروه جامعهشناسی، دانشکدۀ ادبیات، دانشگاه صلاحالدین، اربیل، اقلیم کردستان، عراق. | ||
| چکیده | ||
| شبکههای اجتماعی دیجیتالی بازیگران تأثیرگذار و نوینی در عرصة حیات بشری هستند که اثر سترگی بر تغییرات و تحولات اجتماعی داشتهاند. جوامع مختلف و بهویژه دولتهای پسامنازعه در سالهای اخیر پذیرای تأثیرات متناقض و پیچیدهای از نقشآفرینی این پدیدة جدید بودهاند. کردستان عراق نیز بهعنوان یک منطقة خودمختار در نوع مواجهه با شبکههای اجتماعی دیجیتالی تأثیرات چشمگیری را تجربه است. هدف آن است تا نقش دوگانۀ شبکههای اجتماعی دیجیتال در شکلدهی به انسجام اجتماعی و تقویت ناسیونالیسم در منطقة کردستان عراق بررسی و تحلیل شود. پرسش اصلی پژوهش آن است که شبکههای اجتماعی دیجیتال چه تأثیر متناقضی بر انسجام اجتماعی و ناسیونالیستی در منطقة کردستان عراق، بهعنوان یک جامعۀ پس از منازعه، دارند؟ یافتهها نشان میدهند که این پلتفرمها اغلب «سرمایة اجتماعی پیوندی» درونگروهی را تقویت میکنند. این فرایند از طریق ایجاد «اتاقهای پژواک» و گسترش اطلاعات نادرست، روایتهای ناسیونالیسم قومی انحصاری را تشدید کرده و مرزهای هویتی را سختتر میسازد. در نتیجه، بهجای انسجام اجتماعی گسترده، به قطبیسازی و تعمیق شکافهای موجود دامن میزند. هرچند پتانسیل محدودی برای شکلگیری «سرمایۀ اجتماعی پلزننده» و ناسیونالیسم مدنی مشاهده شد، اما این ظرفیت بهدلیل پویاییهای ذاتی قطبیکنندة فضای دیجیتال و بافت شکننده پس از منازعه، بهشدت تضعیف شده است. این تحقیق نشان میدهد که شبکههای اجتماعی دیجیتال در کردستان عراق، مانع اصلی شکلگیری هویت ملی فراگیر و متحدکننده هستند. این پژوهش با بهکارگیری روش کیفی مبتنی بر مصاحبههای عمیق با ۴۰ شرکتکننده و تحلیل محتوای فعالیتهای دیجیتال در اربیل و سلیمانیه انجام پذیرفت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شبکههای اجتماعی دیجیتال؛ انسجام اجتماعی؛ ناسیونالیسم؛ جوامع پس از منازعه؛ منطقة کردستان؛ تحلیل کیفی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 231 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 179 |
||