تأملی در خصوص مفهوم «سیاست حقوقی» | ||
| فصلنامه سیاست | ||
| دوره 56، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 589-567 اصل مقاله (514.86 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jpq.2025.393223.1008335 | ||
| نویسندگان | ||
| ابراهیم موسی زاده* 1؛ امین پژمان2 | ||
| 1استاد حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| امروزه مرزهای «حقوق» و «سیاست» بسیار درهمتنیده شده است که از تلاقی این دو مفهوم، «سیاست حقوقی» پدید میآید. صورتبندی انگارۀ «سیاست حقوقی» بهمثابة یک عنصر پارادایماتیک و تولید ادبیات پیرامون آن در جمهوری اسلامی ایران امری ضروری است تا بتوان آسیبها و راهکارهای ارتقای آن را شناسایی کرد. این شناخت در وهلۀ اول نیازمند تبیین مفهومی در نظام سیاسی حقوقی است. نوشتار حاضر با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای کوشیده است تا تأملی دربارۀ پاسخ به این پرسش که «سیاست حقوقی چیست و چگونه تولید میشود»، داشته باشد. یافتۀ این نوشتار حاکی از آن است که سیاست حقوقی در یک معنا اولاً در نسبت دو مفهوم «حقوق» و «سیاست» و از دل فرایند «حقوقیسازی سیاست» و در قامت یک قاعدة لازمالاجرا خلق میشود. این قاعدة لازمالاجرا در معنای عام دربردارندۀ همۀ قوانین و مقررات است و در معنای خاص شامل قواعدی است که با عنوان «سیاست» یا نظیر آن وضع میشود. در معنای دیگر، «سیاست حقوقی» در نسبت این مفهوم با «علم حقوق» و «حقوق سیاسی» متمایز میشود که در معنای عام دربردارندة مجموعهای از ارتکازات ذهنی در خصوص هنجارهای حقوقی است و با «ارزشگذاری سیاسی حقوق» تولید میشود و در معنای خاص، ماحصل «سیاستورزی با ابزار حقوق» خواهد بود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سیاست حقوقی؛ حقوق سیاسی؛ خطمشی؛ هنجارهای لازمالاجرا؛ رفتارهای حقوقی-سیاسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 233 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 136 |
||