بررسی نقش تغییر اقلیم در دبی طراحی و آورد رسوب در آبراهههای شهری (مطالعه موردی: ایستگاه هیدرومتری سولقان) | ||
| مدیریت آب و آبیاری | ||
| دوره 16، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 325-347 اصل مقاله (2.43 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jwim.2026.414072.1302 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی کرمی؛ محمدرضا مجدزاده طباطبائی* ؛ رضا شمس | ||
| دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش، تأثیر تغییر اقلیم بر دبی طراحی و بارگذاری رسوب در رودخانه کن، با استفاده از دادههای ایستگاه هیدرومتری سولقان، مورد مطالعه قرار گرفت. دبی موثر، دبی مقطع پر و دبیهای با دوره بازگشتهای 1.58 و 2.33 سال برای شرایط موجود و آینده تحت سه سناریوی اقلیمی SSP126، SSP245 و SSP585 محاسبه شدند. نتایج نشان داد که دبی موثر در شرایط موجود حدود 5.05 مترمکعب بر ثانیه است که بیشتر از 69.4 درصد رسوب توسط آن منتقل میشود، اما در آینده با کاهش دامنه جریانها، دبی موثر به حدود 2.76 تا 2.86 مترمکعب بر ثانیه کاهش یافته و بیش از 91 درصد رسوب تجمعی را حمل میکند. شاخص حساسیت انتقال رسوب به دبی نیز از 1.32 در گذشته به حدود 0.45 تا 0.49 در آینده کاهش یافت که نشاندهنده کاهش جهش تند رسوب با افزایش دبی است. مدل LARS-WG عملکرد خوبی در تولید دادههای اقلیمی آینده (r=0.97)، (RMSE=2.57) داشت و مدلهای یادگیری ماشین LSTM و SVM با ضریب همبستگی حدود 0.90 و ضریب کارایی NSE بالاتر از 0.79 توانستند دبی و رسوب را با دقت قابل قبول پیشبینی کنند. نتایج بیانگر افزایش نوسانات جریان، افزایش فراوانی رخدادهای حدی و بازتوزیع بار رسوبی به سمت جریانهای با دامنه کمتر در اثر تغییر اقلیم است که نیازمند بازنگری در طراحی هیدرولیکی و مدیریت آبراهههای شهری میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دبی مؤثر؛ دبی مقطعپر؛ ریزمقیاس نمایی؛ ماشین لرنینگ؛ منحنی سنجه رسوب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 101 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1 |
||