ردیابی پایدار و اقتصادی شاخص بورس تهران با بهرهگیری از بهینهسازی استوار و الگوریتم ابتکاری | ||
| تحقیقات مالی | ||
| دوره 28، شماره 2، 1405، صفحه 494-526 اصل مقاله (1.61 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/frj.2025.379970.1007626 | ||
| نویسندگان | ||
| دانیال رمضانی1؛ مصطفی ابویی اردکان* 2؛ محمد رضا دهقانی احمدآباد3 | ||
| 1دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده مهندسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| 3استادیار، گروه مدیریت مالی، دانشکده علوم مالی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف: سرمایهگذاری منفعل در سالهای اخیر، بهدلیل داشتن هزینههای مدیریت و معاملات کمتر، بهطور فزایندهای در کانون توجه قرار گرفته است. ردیابی شاخص بهعنوان یکی از انواع این سرمایهگذاریها، به بازتولید عملکرد یک شاخص با استفاده از سبدی متشکل از تعداد کمی از سهام میپردازد. در این پژوهش، یک مدل ریاضی خطی استوار جدید، برای ردیابی شاخص معرفی شده است که نسبت به مدلهای مشابه موجود، عملکرد بهتری دارد. این مدل قادر است شاخص را برای مدت طولانیتر، با خطای ردیابی کمتر و بدون نیاز به تعدیل سبد ردیابی کند. همچنین، مدل پیشنهادی انعطافپذیری زیادی دارد و به تصمیمگیرنده این امکان را میدهد که تمامی سناریوهای ممکن، از حالت بدونعدم قطعیت تا بدترین حالت ممکن را در نظر بگیرد. اهمیت مدل ارائه شده در این است که میتواند بهطور مؤثرتری با نوسانهای بازار سازگار شود و به سرمایهگذاران کمک کند تا به اهداف خود در زمینه بازدهی نزدیکتر شوند. روش: از آنجا که حل مسائل مرتبط با ردیابی شاخص با محدودیت کاردینالیتی در زمان چندجملهای ممکن نیست، این پژوهش به توسعۀ یک الگوریتم ابتکاری جدید مبتنی بر الگوریتم ژنتیک و انشعاب محلی پرداخته است. این الگوریتم ترکیبی از قابلیتهای اکتشافی الگوریتم ژنتیک و ویژگیهای جستوجوی محلی است و بهگونهای طراحی شده است که بتواند بهطور کارآمدتر به حل مسئله بپردازد. در این تحقیق، دادههای روزانۀ بورس تهران و بازار هنگسنگ از کتابخانه OR-library برای ارزیابی عملکرد مدل ریاضی و الگوریتم پیشنهادی استفاده شده است. برای بررسی عملکرد مدل خطی استوار پیشنهادی در مقایسه با مدلهای خطی رایج در ادبیات موضوع، از یک حلکنندۀ تجاری استفاده شده است. دلیل استفاده از این رویکرد و نه استفاده از الگوریتم توسعهیافته، این است که الگوریتم پیشنهادی با وجود برتری نسبت به حلکنندۀ تجاری، ماهیت تصادفی دارد و بهمنظور حذف فاکتورهای تصادفی و احتمالاتی که ممکن است بر نتایج تأثیرگذار باشند، از حلکنندۀ تجاری دقیق استفاده شده است. یافتهها: نتایج بهدستآمده از مقایسۀ الگوریتم پیشنهادی با حلکنندۀ تجاری روی مدل ارائه شده، نشان میدهد که رویکرد پیشنهادی نسبت به رویکردهای قبلی، عملکرد بهتری داشته و الگوریتم پیشنهادی قادر است جوابهای بهتری در زمان کمتری بیابد. همچنین، با توجه به ساختار بورس تهران، تأثیر حضور یاعدم حضور ۱۰ سهم بزرگ بازار از نظر ارزش بازار در پرتفوی انتخابی، روی نتایج نهایی سبد ردیاب پیشنهادی بررسی شده است. این بررسیها نشان میدهد که وجود این سهام در پرتفوی، میتواند بر عملکرد سبد ردیاب تأثیر داشته باشد. نتیجهگیری: پژوهش حاضر با ارائه یک مدل ریاضی خطی استوار و الگوریتم ابتکاری جدید، رویکردی نوین و مؤثر برای ردیابی شاخص ارائه کرده است. عملکرد مدل پیشنهادی با ۵ شاخص کمی، مشتمل بر همبستگی، میانگین انحراف مطلق، ریشه میانگین مربعات خطا، انحراف معیار و بتا، با مدل خطی معیار مقایسه شد. مدل پیشنهادی موفق به شکست مدل معیار در تمامی شاخصها در بازۀ خارج از نمونه شده و عملکرد بهتری ثبت کرده است. مقدار تابع هدف برای سنجش عملکرد الگوریتم پیشنهادی به شاخصهای نامبرده اضافه شده است. الگوریتم پیشنهادی موفق به شکست حلکنندۀ CPLEX در ۷۷ مقایسه از ۸۸ مقایسۀ انجام شده، ۱۱ معیار در ۴ پیکربندی مختلف برای دو بازار بورس تهران و هنگسنگ شده است. همچنین، یک سبد ردیاب جایگزین با سیستم وزندهی نوین معرفی شده است که بهخوبی توانایی نمایش وضعیت بزرگترین صنایع حاضر در بورس تهران را دارد. عملکرد این سبد نیز از نظر بازده، ریسک و ریسک ردیابی با سبد پیشنهادی این پژوهش مورد قیاس قرار گرفته شده است. ریسک ردیابی سبد پیشنهادی این پژوهش تقریباً سه برابر از روش جایگزین کمتر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ردیابی شاخص؛ سرمایهگذاری منفعل؛ الگوریتم ابتکاری؛ برنامهریزی عدد صحیح؛ مدیریت سبد سهام | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 191 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 169 |
||