تحققپذیری شهر هوشمند بهمثابه برساختی اجتماعی در ایران: تدوین مدل مفهومی با رویکرد نظریه دادهبنیاد | ||
| پژوهشهای جغرافیای انسانی | ||
| مقاله 10، دوره 58، شماره 2، بهار 1405، صفحه 163-179 اصل مقاله (768.67 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jhgr.2026.396514.1008815 | ||
| نویسندگان | ||
| لاله توانائی مروی* 1؛ نیلوفر ضخیمی2 | ||
| 1گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران | ||
| 2گروه برنامهریزی اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| شهر هوشمند بهعنوان یک پدیده اجتماعی-فناورانه در بستر تعاملات اجتماعی پیچیده، قدرت، فرهنگ و گفتمانهای حاکم میان کنشگران مختلف شهری شکل میگیرد. هدف این پژوهش، تبیین فرآیند تحقق شهر هوشمند بهعنوان برساختی اجتماعی و ارائه مدلی مفهومی مبتنی بر روششناسی نظریه دادهبنیاد است. رویکرد این پژوهش کیفی و از نوع نظریه زمینهای بوده و دادههای آن از طریق مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته با ۳۱ کنشگر کلیدی گردآوری شده و با ۲۴ مصاحبه روایی از ساکنان شهر تهران تکمیل شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد تحقق شهر هوشمند از منظر اجتماعی مستلزم عواملی همچون مدل مشارکت مبتنی بر همآفرینی، شفافیت و ارتقاء آگاهی، محلهمحوری، مدیریت یکپارچه، اعتماد عمومی، تنوع اجتماعی و همهشمولی است. همچنین، انسجام برنامهای، بهبود ارتباطات میان نقشآفرینان و توسعه ظرفیتهای آموزشی و سرمایهگذاری از زمینههای ضروری تحقق این رویکرد، شناسایی شدند. در مقابل، ساختارهای متمرکز، مقاومت سازمانی، محدودیتهای مالی و قانونی و تصاویر ذهنی اشتباه از فناوری، موانع اصلی در این مسیر محسوب میشوند. پیامد و مزایای تحقق شهر هوشمند اجتماعی نیز شامل افزایش مشارکت شهروندان، افزایش پاسخگویی و شفافیت ، بهبود کیفیت زندگی و ارتقاء عدالت اجتماعی و پایداری شهری است. مدل مفهومی ارائهشده در این پژوهش، چارچوبی کاربردی و بومی برای سیاستگذاری، برنامهریزی و اجرای پروژههای هوشمندسازی شهری در بستر اجتماعی ایران فراهم میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شهر هوشمند؛ نظریه داده بنیاد؛ شهر هوشممند اجتماعی؛ برساخت اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 181 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 142 |
||