تحول سوژگی زنان: مطالعۀ جامعهشناختی آثار شاعران زن لرستانی (۱۳۶۰ تا ۱۴۰۰) | ||
| دوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات | ||
| دوره 17، شماره 2، خرداد 1405، صفحه 93-110 اصل مقاله (810.32 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jsal.2025.393093.666382 | ||
| نویسندگان | ||
| مریم کرمی1؛ مسعود زمانی مقدم* 2؛ مریم ملکی صادقی3 | ||
| 1گروه جامعهشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران | ||
| 2دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران | ||
| 3دانشگاه آزاد اسلامی، خرمآباد، ایران | ||
| چکیده | ||
| این پژوهش با استفاده از نظریۀ آلودهانگاری ژولیا کریستوا و با بهرهگیری از روش تحلیل مضمونی، به شناسایی و کاوش معانی و مضامین نهفته در آثار شاعران زن لرستان در بازۀ زمانی ۱۳۶۰ تا ۱۴۰۰ و سیر تحول اشعار آنها پرداخته است. بدین منظور، چهارده مجموعه شعر از هفت شاعر زن لرستانی از طریق نمونهگیری هدفمند برای تحلیل و بررسی برگزیده شدند. غالب آثار با رویکرد «من فردی» به محتوای عاشقانه و ناگفتههای فردی پرداختهاند و در آثار برخی از شاعران «من» مستقل، امر نشانهای و سوژگی غایب است. اما در مسیر تکامل ادبی، برخی نویسندگان از دایرۀ فردیت و عشق شخصی فراتر رفته و بهسوی تفکر انتقادی و نقد ساختارهای اجتماعی-فرهنگی حرکت کردهاند. با جهتگیری اشعار بهسمت ارزشهای سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، شاعران توانستهاند از طریق مفهومسازی و آلودهانگاری وضعیت موجود، مرزهای سوژگی را توسعه دهند. این امر از طریق زبان شعر و بسترسازی مفهومی، به ابزاری برای مقاومت در برابر نظام نمادین مردسالاری و نقد وضعیت جامعه تبدیل شده است. شاعران در این مسیر، در پی پاکسازی ذهن خود از ناپاکیها هستند و میکوشند زوال هویت و فروپاشی ارزشهای انسانی را از خود دور کنند، درحالیکه در نبردی پیوسته با آلودگیهای فردی و اجتماعی به سر میبرند. بنابراین، میتوان گفت که این تحول در سوژگی زنان، نقش آنان را بهعنوان کنشگرانی اثرگذار در جامعه تقویت کرده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آلودهانگاری؛ جامعهشناسی ادبیات؛ ژولیا کریستوا؛ شاعران زن لرستانی؛ نقد اجتماعی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 175 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 142 |
||