بررسی و ایجاد بهترین چینش کاربری اراضی از دید حملونقل شهری با استفاده از الگوریتم فرا ابتکاری در شبیهساز ترافیکی در منطقه مرکزی شهر تبریز) | ||
| پژوهشهای جغرافیای برنامهریزی شهری | ||
| دوره 14، شماره 1، بهار 1405، صفحه 135-154 اصل مقاله (1.29 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی - کاربردی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jurbangeo.2025.394085.2059 | ||
| نویسندگان | ||
| ابوالفضل قنبری* 1؛ ابوالفضل نامنی2 | ||
| 1گروه سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 2گروه ژئومورفولوژی و آب و هواشناسی، دانشکده جغرافیا و علوم محیطی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران | ||
| چکیده | ||
| افزایش مستمر سفرهای درونشهری و تمرکز فعالیتهای تجاری، خدماتی و اداری در هستههای مرکزی شهرها، موجب تشدید تراکم ترافیک، کاهش کارایی شبکه معابر و افزایش پیامدهای زیستمحیطی شده است. در چنین شرایطی، بازنگری در الگوی استقرار کاربری اراضی و بهرهگیری از روشهای نوین بهینهسازی میتواند نقش مؤثری در بهبود عملکرد سیستم حملونقل شهری ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف ارائه یک مدل بهینه برای کاهش تراکم ترافیک از طریق ساماندهی کاربری اراضی، در منطقه مرکزی شهر تبریز انجام شده است. این محدوده به دلیل تراکم بالای جمعیت، تمرکز مراکز تجاری و اداری و جایگاه راهبردی خود در ساختار فضایی شهر، از مهمترین کانونهای ترافیکی تبریز محسوب میشود. در این تحقیق، بهمنظور شبیهسازی و ارزیابی عملکرد شبکه حملونقل، از نرمافزار VISSIM استفاده شد و سناریوهای مختلف مدیریت و توزیع کاربری اراضی مورد بررسی قرار گرفت. همچنین، الگوریتمهای فراابتکاری ژنتیک (GA) و بهینهسازی ازدحام ذرات (PSO) برای یافتن بهترین الگوی تخصیص و استقرار کاربریها به کار گرفته شدند. ارزیابی نتایج بر اساس شاخصهایی نظیر زمان سفر، میزان تأخیر و سطح سرویس معابر انجام شد. یافتهها نشان داد که مدل پیشنهادی در مقایسه با وضعیت موجود، موجب بهبود معنادار عملکرد شبکه حملونقل و کاهش تراکم ترافیکی شده است. علاوه بر این، الگوریتمهای بهکاررفته از توان همگرایی و پایداری مناسبی برخوردار بوده و راهحلهای کارآمدی ارائه دادهاند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که تلفیق دادههای مکانی، شبیهسازی ترافیکی و الگوریتمهای بهینهسازی میتواند چارچوبی مؤثر برای مدیریت یکپارچه کاربری زمین و حملونقل و تحقق اهداف توسعه پایدار شهری فراهم سازد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بهینهسازی کاربری اراضی؛ تراکم ترافیک؛ الگوریتم ژنتیک؛ الگوریتم ازدحام ذرات؛ شهر تبریز | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 158 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 123 |
||