حاکمیت هوش مصنوعی در نظامهای مالی: چارچوب همگرایی PGCC و بازارهای نوظهور در پاسخگویی، حاکمیت ملی کنترل عملیاتی | ||
| مطالعات کشورها | ||
| دوره 5، شماره 2، 1406، صفحه 287-344 اصل مقاله (1.05 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jcountst.2026.412773.1476 | ||
| نویسنده | ||
| حسن محمدحسین علاعلی* | ||
| پژوهشگر آزاد، ماناما، بحرین. | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش، حاکمیت هوش مصنوعی (AI) در نظامهای مالی از منظر مقایسهای میان کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس (PGCC: Persian Gulf Cooperation Council) و بازارهای نوظهور بررسی شده است. بااستفادهاز چارچوبهای فعلی حاکمیت هوش مصنوعی، اصول مهمی پایهریزی شده است، ازجمله پاسخگویی، شفافیت، رفع تبعیض و بهکارگیری مسئولانة هوش مصنوعی. بااینحال، بسیاری از این چارچوبها ماهیتی کلی و میانبخشی دارد و چندان با واقعیتهای عملیاتی، نظارتی و حاکمیتی نهادهای ملی تحت نظارت و فعال در حوزههای قضایی گوناگون سازگار نشده است. در این مطالعه، «چارچوب همگرایی حاکمیتی» و بهطور خاص، نظامهای مالی مبتنیبر هوش مصنوعی بررسی شده است. این چارچوب پنج بُعد حاکمیتی را شامل میشود: پاسخگویی، شفافیت و قابلیت ردیابی، کنترلهای عملیاتی، انطباق و همسویی با الزامهای نظارتی و مدیریتی، و همسویی با ملاحظات حاکمیت ملی. همچنین، الزامهای حاکمیت هوش مصنوعی در کشورهای بحرین، امارات متحدة عربی، عربستان سعودی، و سنگاپور بررسی شده است؛ اینکه بهطورخاص، در زمینة نظارت بر امور مالی دیجیتال، حکمرانی داده، بازنگری در مقررات و اولویتهای دیجیتال حاکمیتی چه تفاوتهای با یکدیگر دارند. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که حاکمیت مؤثر هوش مصنوعی در بخش مالی، مستلزم استقرار ساختارهای حاکمیتی نهادینهشده و حساس به ویژگیهای هر حوزة قضایی است و صرف اتکا به حاکمیت مبتنیبر اصول، کافی نیست. در این پژوهش میان حاکمیت هوش مصنوعی و نظارت احتیاطی پیوند برقرار شده است و در مسیر غنابخشیدن به متون علمی دربارة گسستهای مقرراتی فرامرزی و ملاحظات حاکمیت ملی در نظامهای مالی کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس و بازارهای نوظهور گام برداشته شده است. چارچوب پیشنهادی، بنیانی مفهومی و عملیاتی را برای تقویت پاسخگویی، افزایش اعتبار نظارتی و ارتقای تابآوری بلندمدت نظام مالی در محیطهای مالی روزافزون دیجتالیشده فراهم میآورد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پاسخگویی الگوریتمی؛ بازارهای نوظهور؛ تابآوری عملیاتی؛ حاکمیت هوش مصنوعی؛ حکمرانی مالی؛ خطر حاکمیتی؛ کشورهای عضو شورای همکاری خلیجفارس (PGCC)؛ مقرراتگذاری مالی؛ نظامهای مالی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 186 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 143 |
||