در میانه شرم و تحقیر ناشی از خانواده (بازخوانی برچسبهای اجتماعی در سه داستان کوتاه از رسول پرویزی بر اساس نظریه گافمن) | ||
| دوفصلنامۀ جامعهشناسی هنر و ادبیات | ||
| دوره 17، شماره 2، خرداد 1405، صفحه 201-217 اصل مقاله (974.46 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jsal.2025.376167.666310 | ||
| نویسندگان | ||
| حجت اله امیدعلی* ؛ فاطمه سلطانی | ||
| گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و زبانها، دانشگاه اراک، اراک، ایران | ||
| چکیده | ||
| این مقاله با تکیه بر نظریه داغ ننگ اروینگ گافمن، به تحلیل شرم و تحقیر در سه داستان کوتاه رسول پرویزی میپردازد. هدف اصلی، بررسی چگونگی بازتولید نابرابریهای اجتماعی از طریق برچسبزنی و تحقیر نهادی است. خانواده، مدرسه و جامعه در این داستانها نهتنها حامی شخصیتها نیستند، بلکه با تحمیل هنجارهای سختگیرانه، شرم را به ابزاری برای کنترل و طرد تبدیل میکنند. در این مقاله، به روش توصیفی-تحلیلی به پرسشهای زیر پاسخ داده میشود: 1. بیاعتنایی خانواده و نهادهای اجتماعی چگونه به بازتولید شرم و تحقیر در شخصیتهای داستانها منجر میشود؟ 2. چه پیوندی میان برچسبهای اجتماعی (جسمانی، طبقاتی، اخلاقی) و نابرابریهای ساختاری وجود دارد؟ در داستان قصه عینکم، شرم ناشی از ناتوانی جسمی با بیتوجهی خانواده و تحقیر مدرسه تشدید میشود، داستان پالتو حنائیم فقر را بهعنوان ننگی ساختاری و به ارث رسیده به تصویر میکشد که خانواده و مدرسه آن را تایید میکنند. در زبان کوچک پدرم، خیانت پدر و سکوت مادر، شرمی جمعی ایجاد میکند که هویت خانواده را ویران میسازد. پیامدهای شرم و تحقیر در سه سطح فردی (فروپاشی عزتنفس)، خانوادگی (گسست اعتماد) و اجتماعی (طرد و تثبیت نابرابری) بررسی شدهاند. این مقاله با تأکید بر اصطلاح هویت ضایعشده در نظریه گافمن، نشان میدهد که شرم و تحقیر، سازوکارهایی برای تثبیت سلسلهمراتب اجتماعی هستند. نهادها با برچسبزنی، افراد را در چارچوبهای ازپیشتعیینشده (طبقه، جنسیت، سلامت) زندانی میکنند و راه رهایی را میبندند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رسول پرویزی؛ مجموعه داستان شلوارهای وصله دار؛ اروینگ گافمن؛ داغ ننگ؛ شرم و تحقیر | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 94 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 104 |
||