تحلیل همدیدی-دینامیکی موردی بارش های فرین در منطقه غرب و جنوب غرب ایران | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 09 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2026.411940.1007762 | ||
| نویسندگان | ||
| حسن خانی تملیه1؛ مریم قرایلو* 2؛ محمد میرزائی2 | ||
| 1دانش آموخته کارشناسی ارشد هواشناسی/ مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران | ||
| 2دانشیار/هیئت علمی مؤسسه ژئوفیزیک | ||
| چکیده | ||
| در این پژوهش برای شناسایی بارشهای فرین از دادههایGPCP با تفکیک افقی ˚1˚1 برای منطقه غرب و جنوب غرب ایران طی دوره ده ساله ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۲ استفاده شده است. با استفاده از آستانه صدک ۹۵، بهترتیب سه مورد مطالعاتی در ماه نوامبر سالهای 2014، 2018 و 2020 بر مبنای بیشترین فراوانی و پوشش نقاط شبکهای انتخاب شدند. برای انجام تحلیل همدیدی و دینامیکی، از دادههای ERA5 با تفکیک افقی ˚25/0˚25/0 استفاده شد. در تحلیل همدیدی، نقشههای فشار میانگین تراز دریا، دما، رطوبت ویژه و بردار باد در تراز ۷۰۰ هکتوپاسکال، ارتفاع ژئوپتانسیلی بههمراه بردار باد در تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال و بردار باد در تراز ۲۰۰ هکتوپاسکال ترسیم شدند. تحلیل دینامیکی نیز با کمک معادله اُمگای شبهزمینگرد به صورت بردار Q انجام شد که شامل سه واداشت واگرایی بردار Q، گرمایش بادررو و بتا است. اثر این واداشتها بر سرعت قائم در ترازهای مختلف جوّ شامل 700، 500 و 200 هکتوپاسکال تحلیل شدند. نتایج تحلیل همدیدی نشان داد که ناوه سرد عمیق، انتقال رطوبت جنوبی و تقویت جریانجتی جنبحارهای در هر سه مورد حضور دارد. فروپاشی سامانه در هر سه مورد با حرکت شرقسو و قطع منابع رطوبت رخ میدهد. از نظر دینامیکی، در تراز ۷۰۰ هکتوپاسکال، جمله گرمایش بادررو در مورد اوّل و دوم غالب بوده است. در تراز ۵۰۰ هکتوپاسکال، نقش واگرایی بردار Qو گرمایش بادررو مشهودتر است، هرچند نقش واگرایی بردار Q در مورد سوم شاخصتر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بارش فرین؛ بردار Q؛ سرعت قائم؛ گرمایش بادررو؛ معادله امگا | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 125 |
||