مدلسازی وارون دادههای الکترو مغناطیسی هوابرد حوزه زمان (ATEM) | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقاله 5، دوره 52، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 271-291 اصل مقاله (1.54 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2026.412524.1007767 | ||
| نویسندگان | ||
| جواد بابایی؛ رضا قناتی* | ||
| گروه فیزیک زمین، مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| روش الکترومغناطیس هوابرد حوزه زمان (ATEM) بهدلیل سرعت برداشت بالا، پوشش مکانی گسترده و قابلیتنفوذ مناسب در اعماق، در اکتشاف معدنی و مطالعات هیدروژئولوژیکی جایگاه برجستهای یافته است. در این پژوهش با تکیه بر مبانی نظری الکترومغناطیس، پاسخ سیستم زمین لایهای در حوزه زمان بررسی میشود. سپس با بهرهگیری از ابزارهای محاسباتی موجود برای مدلسازی پیشرو و وارونسازی، کارایی این چارچوبها هم در سناریوهای مصنوعی و هم بر روی دادههای واقعی ارزیابی میشود. نتایج مدلسازی پیشرو بر روی مدلهای مصنوعی نشان میدهد که تغییرات رسانندگی و ضخامت لایهها بهطور مستقیم بر دامنه و نرخ افت میدانهای ثانویه اثر میگذارد. وارونسازی دادههای مصنوعی توانست روند کلی تغییرات مقاومتویژه را با دقت مطلوب بازسازی کند. در گام کاربردی، دادههای واقعی مربوط به چند پروفیل در استرالیا و با هدف تصویرسازی ساختارهای زیرسطحی بزرگ مقیاس مورد تحلیل قرار گرفت. مقاطع وارونشده، زونهای رسانای عمقی، لایههای مقاوم سطحی و الگوهای مرتبط با گسلها و شکستگیها را آشکار ساختند و همخوانی مناسبی با شواهد زمینشناسی گزارششده داشتند. این همسویی نشان میدهد که با استفاده از دادههای ATEM و بهکارگیری دقیق چارچوبهای موجود، همراهبا تنظیم مناسب قیدهای وارونسازی، میتواند تصویری قابلاعتماد از ساختار ژئوالکتریکی زیرسطح ارائه کرد. جمعبندی نتایج بیانگر آن است که استفاده هدفمند از الگوریتمهای حلمسئله پیشرو و مدلسازی وارون ارائه شدهATEM در این پژوهش، امکان برآورد واقعبینانه تغییرات مقاومتویژه زیرسطحی مرتبط با ساختارهای زمینشناسی را فراهم میآورد و برای شناسایی اهداف اکتشافی، ارزیابی آبخوانها و پایش نواحی مسئلهدار زیستمحیطی سودمند است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الکترومغناطیس هوابرد؛ مدلسازی پیشرو؛ وارونسازی؛ مقاومتویژه زیرسطحی؛ زمین لایهای یکبعدی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 161 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 77 |
||