شرایط و زمینه های شکل گیری آسیب های فضای مجازی در میان پسران نسل زد | ||
| بررسی مسائل اجتماعی ایران | ||
| دوره 17، شماره 1، مرداد 1405، صفحه 367-395 اصل مقاله (678.82 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijsp.2026.409979.671371 | ||
| نویسندگان | ||
| فاطمه دانافر1؛ مهناز فرهمند* 2 | ||
| 1دانشگاه یزد | ||
| 2دانشگاه یزد- دانشکده علوم اجتماعی- گروه جامعه شناسی | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربههای زیسته پسران نسل Z از حضور در فضای مجازی و شناسایی عوامل مؤثر بر آسیبدیدگی آنان انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش نظریه دادهبنیاد چارمز انجام گرفت. مشارکتکنندگان شامل 15 پسر از نسل Z بودند که با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند و نظری از میان مراجعهکنندگان به مراکز روانشناسی و مشاوره انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری و با روش کدگذاری نظاممند تحلیل شد. یافتهها نشان داد که عوامل مؤثر بر آسیبدیدگی پسران نسل Z در فضای مجازی در چهار مضمون اصلی قابل طبقهبندی است: «بستر پرآشوب»، «خودنمایی ناآگاهانه»، «تنگناهای هنجاری ـ نهادی» و «رهایی برانگیزاننده». نتایج نشان میدهد آسیبهای تجربهشده پسران در فضای مجازی صرفاً ناشی از ویژگیهای این فضا نیست، بلکه حاصل برهمکنش عوامل فردی، خانوادگی، فرهنگی ـ اجتماعی و مجازی است که در این بستر تشدید و بازتولید میشوند. تجربه ها حاکی از آن است که کنشگری آنان در فضای مجازی، نه کنشی صرفاً انتخابی و آزادانه، بلکه واکنشی معنادار به زیستجهانی آکنده از ناکامیهای هویتی، محرومیتهای عاطفی، فشارهای جنسیتی و ضعف نهادهای تنظیمگر است. در این میان، فضای مجازی بیش از آنکه علت اولیه آسیب باشد، به بستری برای تشدید و بازتولید آسیبپذیریهای پیشین تبدیل شده و چرخهای از وابستگی، تعارض درونی و آسیب روانی-اجتماعی را شکل داده است.بر این اساس، توجه به رویکردی چندبعدی در تحلیل آسیبهای فضای مجازی و طراحی برنامههای مداخلهای و آگاهیبخشی متناسب با جوانان و خانوادهها ضروری به نظر میرسد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نسل زد؛ پسران؛ فضای مجازی؛ عوامل آسیب زا؛ نظریه داده بنیاد | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 90 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2 |
||