دیدگاه ایرانی به روابط ایران و روسیه: آرای استادان علومسیاسی و روابط بینالملل | ||
| مطالعات اوراسیای مرکزی | ||
| مقاله 8، دوره 19، شماره 1، شهریور 1405، صفحه 187-217 اصل مقاله (814.78 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jcep.2026.400486.450346 | ||
| نویسنده | ||
| رضا ذبیحی* | ||
| استادیار روابط بینالملل، گروه مطالعات سیاستی ایرانشناختی، بنیاد ایرانشناسی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| تحلیل روابط ایران و روسیه مستلزم رویکردی واقعگرایانه و مبتنی بر منافع ملی است که بتواند پیچیدگیها و ابعاد مختلف این تعامل راهبردی را بهدرستی بازتاب دهد، بهطوری که پاسخگوی نیازها و تحولات ژئوپلیتیکی، امنیتی و اقتصادی روزافرون باشد. پرسش اصلی این نوشتار این است که دیدگاه استادان علوم سیاسی ایران چگونه فشارهای ساختاری نظام بینالملل را معناگذاری کرده و آن را به الگوی تعامل تهران و مسکو برمیگردانند؟ در پاسخ، این فرضیه مطرح میشود که الگوی تعامل ایران و روسیه، نتیجۀ مستقیم ساختار نظام بینالمللی نیست، بلکه با فیلترهای ادراکی نخبگان سیاست خارجی بازسازی میشود و بدون شناخت تاریخی، فرهنگی و سیاسی دوطرف، تحلیل این روابط ناقص خواهد بود. در این نوشتار با رویکردی کیفی و با استفاده از روشهای تحلیل محتوا و تحلیل مضمون مصاحبهها، سخنرانیها و مقالههای استادان برجسته، ابعاد اصلی این رابطه را شناسایی و بررسی میکنیم. یافتهها نشان میدهد چالشهایی مانند روسهراسی در ایران و درک سطحی از ایران در روسیه، نیازمند دیپلماسی شناختی و رفع سوءتفاهمهاست. اشتراکهای فرهنگی و تاریخی نیز بستر مناسبی برای گسترش همکاریهای متوازن فراهم میکند. سیاست خارجی ایران باید با پرهیز از دوگانگی خیر و شر، بر عمل گرایی و تعامل با قدرتهای مختلف برای تأمین منافع ملی استوار باشد. چنانکه ایجاد تعادل در روابط با قدرتها از الزامهای سیاست خارجی مبتنی بر منافع ملی و واقعگرایی است. مشارکت راهبردی با روسیه، زمانی فرصتساز خواهد بود که با شناخت عمیق و مدیریت واقعبینانه همراه باشد و منافع ملی ایران را در اولویت قرار دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| استادان؛ علوم سیاسی؛ تحلیل محتوا؛ واقعگرایی نوکلاسیک؛ روسیه؛ ایران | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 239 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 190 |
||