گاهنگاری مطلق و نسبی عصر مفرغ در تپه شیرهپزخانه (شیرهتل)، دشت قزوین، ایران | ||
| مطالعات باستان شناسی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 17 تیر 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jarcs.2026.402388.143377 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدرضا عسگری* 1؛ فریبا محمدی1؛ حسن فاضلی نشلی2؛ باربارا هلوینگ3؛ حسین داودی4 | ||
| 1اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان قزوین، قزوین، ایران | ||
| 2گروه باستانشناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 3موزههای ایالتی برلین و دانشگاه آزاد برلین، برلین، آلمان | ||
| 4آزمایشگاه بیوباستانشناسی، آزمایشگاه مرکزی دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| این مطالعه، گاهنگاری مطلق و نسبی عصر مفرغ در تپه شیرهپزخانه (شیرهتل) در دشت قزوین واقع در بخش شمالی فلات مرکزی ایران را بر اساس کاوشهای انجام شده در سالهای 1394 و 1395 شمسی بررسی میکند. این محوطه، توالی فرهنگی چند دورهای، شامل نهشتههای دوره نوسنگی متأخر، مفرغ میانی و مفرغ متأخر را در خود جای داده است. با وجود دانش محدود از عصر مفرغ در فلات مرکزی ایران، بهویژه شکاف قابل توجه از اواسط هزاره سوم تا اواسط هزاره دوم پیش از میلاد، یافتههای تپه شیرهپزخانه شواهد ارزشمندی در مورد پویایی فرهنگی و اجتماعی این دوره ارائه میدهد. هدف این پژوهش، مستندسازی و تجزیه و تحلیل ویژگیهای باستانشناسی مواد فرهنگی مکشوفه، بهخصوص گونهشناسی ظروف سفالی، برای بازشناسی گاهنگاری نسبی و مطلق برای مراحل عصر مفرغ در این محوطه است. این مطالعه همچنین سنتهای فرهنگی مشاهده شده در تپه شیرهپزخانه را با سنتهای محوطههای همزمان در مناطق همجوار مقایسه خواهد کرد تا تداوم فرهنگی و تعاملات منطقهای را ارزیابی کند. از نظر روششناسی، کاوش روشمند و تحلیل لایهنگاری برای طبقهبندی و گونهشناسی ظروف سفالی و بقایای معماری بهکار گرفته شده است. با بررسی این یافتهها، این تحقیق به درک عمیقتر از پویایی فرهنگی - اجتماعی - سیاسی عصر مفرغ در منطقه کمک خواهد کرد و به درک بهتری از گذارهای منتهی به عصر آهن و امپراتوریهای بعدیِ ماد و هخامنشی میانجامد. در نتیجه گاهنگاری نسبی و مطلق برای نهشتههای عصر مفرغ، مشخص شد که این محوطه در بردارندۀ چندین مرحله استقراری از دوره مفرغ میانی و مفرغ متأخر است. بازه زمانی پیشنهادی برای این دو دوره در این محوطه، 2400 تا 2100 پیش از میلاد برای دوره مفرغ میانی و 1800 تا 1700 پیش از میلاد برای دوره مفرغ متأخر است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شیرهپزخانه؛ عصر مفرغ؛ سفال چندرنگ؛ سفال خاکستری؛ فلات مرکزی ایران | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 130 |
||