میز خدمت الکترونیک
دوره ویراستاری

  اخبار و اعلانات

 آمار

تعداد نشریات127
تعداد شماره‌ها7,238
تعداد مقالات77,638
تعداد مشاهده مقاله161,152,579
تعداد دریافت فایل اصل مقاله120,808,052
رومی, حامد, ذوالفقارزاده, محمد مهدی, صادقی‌پور, مریم, شریعت‌پناهی, پیمان, اسماعیلی, محمدرضا. (1405). توسعه چارچوب یکپارچه سیاستگذاری برای بهبود نظام سلامت دهان در ایران: رویکرد مشارکتی و تحلیل سیستمی. , 12(2), 234-258. doi: 10.22059/jppolicy.2026.107827
حامد رومی; محمد مهدی ذوالفقارزاده; مریم صادقی‌پور; پیمان شریعت‌پناهی; محمدرضا اسماعیلی. "توسعه چارچوب یکپارچه سیاستگذاری برای بهبود نظام سلامت دهان در ایران: رویکرد مشارکتی و تحلیل سیستمی". , 12, 2, 1405, 234-258. doi: 10.22059/jppolicy.2026.107827
رومی, حامد, ذوالفقارزاده, محمد مهدی, صادقی‌پور, مریم, شریعت‌پناهی, پیمان, اسماعیلی, محمدرضا. (1405). 'توسعه چارچوب یکپارچه سیاستگذاری برای بهبود نظام سلامت دهان در ایران: رویکرد مشارکتی و تحلیل سیستمی', , 12(2), pp. 234-258. doi: 10.22059/jppolicy.2026.107827
رومی, حامد, ذوالفقارزاده, محمد مهدی, صادقی‌پور, مریم, شریعت‌پناهی, پیمان, اسماعیلی, محمدرضا. توسعه چارچوب یکپارچه سیاستگذاری برای بهبود نظام سلامت دهان در ایران: رویکرد مشارکتی و تحلیل سیستمی. , 1405; 12(2): 234-258. doi: 10.22059/jppolicy.2026.107827

توسعه چارچوب یکپارچه سیاستگذاری برای بهبود نظام سلامت دهان در ایران: رویکرد مشارکتی و تحلیل سیستمی

سیاستگذاری عمومی
دوره 12، شماره 2، تیر 1405، صفحه 234-258    اصل مقاله (2.03 M)
نوع مقاله: مقاله پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jppolicy.2026.107827
نویسندگان
حامد رومی1؛ محمد مهدی ذوالفقارزاده* 2؛ مریم صادقی‌پور3؛ پیمان شریعت‌پناهی4؛ محمدرضا اسماعیلی5
1دانشجوی دکتری آینده‌پژوهی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2دانشیار آینده‌پژوهی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3استادیار دندانپزشکی اجتماعی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران
4دانشیار بیوفیزیک، مرکز تحقیقات بیوشیمی-بیوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران
5دانشیار مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
نظام سلامت دهان ایران با چالش‌های بنیادین شامل پراکندگی حکمرانی، توزیع نامتناسب نیروی انسانی و پرداخت‌های مستقیم بالا روبروست. این واقعیت، ضرورت بازاندیشی بنیادین در معماری نظام سلامت دهان را آشکار می‌سازد. پژوهش حاضر با هدف توسعه چارچوب یکپارچه سیاستگذاری نظام سلامت دهان در ایران و با تلفیق رویکرد طراحی آرمانی و شش مقوله مفهومی سازمان بهداشت جهانی به عنوان سنگ بنای نظام سلامت دهان انجام شده‌ است. یافته‌ها چارچوبی یکپارچه را آشکار ساختند که بر شش اصل راهبردی استوار است و شامل مؤلفه‌های عملیاتی در حوزه‌های حکمرانی، نیروی کار چندسطحی، خدمات پیشگیری‌محور، تأمین مالی ترکیبی، فناوری و اطلاعات است. همچنین تحلیل پویایی سیستم، سه حلقه بازخورد حیاتی را شناسایی کرد که سازوکارهای بهبود مستمر، تعادل عدالت و یادگیری سیستمی را توصیف می‌کنند. در نهایت این چارچوب با ارائه نقشه‌راه مرحله‌ای برای تحول نظام سلامت در ایران، نشان می‌دهد که تحول بنیادین هم ضروری و هم با رویکرد یکپارچه امکان‌پذیر است.
کلیدواژه‌ها
سلامت دهان؛ طراحی آرمانی؛ پویایی سیستم؛ سیاستگذاری سلامت؛ منابع انسانی سلامت
عنوان مقاله [English]
Developing an Integrated Policy Framework for Oral Health System Improvement in Iran: A Participatory Approach and Systems Analysis
نویسندگان [English]
hamed rumi1؛ Mohammad Mahdi Zolfagharzadeh2؛ Maryam Sadeghipour3؛ Peyman Shariatpanahi4؛ Mohammad reza Esmaeili5
1Ph.d. Student of Futures Studies, Faculty of Public Administration and Organizational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
2Associate Professor of Futures Studies, Faculty of Public Administration and Organizational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
3Assistant Proffessor of Social Dentistry, School of Dentistry, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran
4Associate Professor of Biophysics, Institute of Biochemistry and Biophysics, University of Tehran, Tehran, Iran
5Associate Professor of Public Administration, Faculty of Public Administration and Organizational Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran
چکیده [English]
Iran's oral health system faces fundamental challenges, including fragmented governance, disproportionate workforce distribution, and high out-of-pocket payments. This reality reveals the necessity for fundamental rethinking of the system's architecture. The present study aims to develop an integrated policy framework for Iran's oral health system by synthesizing the idealized design approach with the World Health Organization's six building blocks as the foundation of the oral health system. The findings revealed an integrated framework grounded in six strategic principles and encompassing operational components in the domains of governance, multi-tiered workforce, prevention-oriented services, blended financing, technology, and information. Additionally, system dynamics analysis identified three critical feedback loops describing mechanisms of continuous improvement, equity balance, and systemic learning. Ultimately, this framework, by providing a phased roadmap for health system transformation in Iran, demonstrates that fundamental transformation is both necessary and feasible through an integrated approach.
کلیدواژه‌ها [English]
Oral Health, Idealized Design, System Dynamics, Health Policy, Human Resources for Health
مراجع
  1. Ackoff, R. L., Magidson, J., & Addison, H. J. (2006). Idealized design: Creating an organization's future. Wharton School Publishing.
  2. Afsahi, M., Haghdoost, A. A., Houshmand, B., Dehghani, M., & Amanpour, S. (2021). Dentist to population ratio and geographic distribution of dentists in Iran in 2019. Journal of Oral Health and Oral Epidemiology, 10(2). https://doi.org/10.22122/johoe.v10i2.1159
  3. Andersen, D. F., Vennix, J. A. M., Richardson, G. P., & Rouwette, E. A. J. A. (2007). Group model building: Problem structuring, policy simulation and decision support. Journal of the Operational Research Society, 58(5), 691–694.
  4. Bagheri Lankarani, K., & Yazdi, I. (2019). Summary of the policies for oral health promotion in IR Iran. Iranian Journal of Culture and Health Promotion, 3(2), 224–225. http://ijhp.ir/article-1-175-fa.html
  5. Bayat, F., Vehkalahti, M. M., Akbarzadeh, A., & Monajemi, F. (2021). Varying manpower alters dental health in a developing health care system. International Dental Journal. https://doi.org/10.1016/j.identj.2021.04.003
  6. Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
  7. Elamin, A., Garemo, M., & Mulder, A. (2021). Determinants of dental caries in children in the Middle East and North Africa region: A systematic review based on literature published from 2000 to 2019. BMC Oral Health, 21(1), 237. https://doi.org/10.1186/s12903-021-01482-7
  8. Forrester, J. W. (1994). System dynamics, systems thinking, and soft OR. System Dynamics Review, 10(2-3), 245–256.
  9. Ghasemianpour, M., Bakhshandeh, S., Shirvani, A., Emadi, N., Samadzadeh, H., Moosavi Fatemi, N., & Ghasemian, A. (2019). Dental caries experience and socio-economic status among Iranian children: A multilevel analysis. BMC Public Health, 19(1), 1569. https://doi.org/10.1186/s12889-019-7693-1
  10. Hugo, F. N., Kassebaum, N. J., Marcenes, W., & Bernabé, E. (2021). Role of dentistry in global health: Challenges and research priorities. Journal of Dental Research, 100(7), 681–685. https://doi.org/10.1177/0022034521992011
  11. Johansson, V., Söderfeldt, B., & Axtelius, B. (2008). Oral B's Nordic report on oral health: Caries prevalence among children, adolescents and adults, and periodontal conditions among adults in Denmark, Finland, Norway and Sweden. http://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:mau:diva-12812
  12. Joudi, A., Sargeran, K., & Hessari, H. (2024). To appreciate the influence of contributed determinants on dental care utilization in the context of socio-economic inequalities. International Journal for Equity in Health, 23(1), 141. https://doi.org/10.1186/s12939-024-02220-5
  13. Khoshnevisan, M. H., Ghasemianpour, M., Samadzadeh, H., & Baez, R. J. (2018). Oral health status and healthcare system in I.R. Iran. Journal of Contemporary Medical Sciences, 4(3). http://www.jocms.org/index.php/jcms/article/view/460
  14. Kilo, C. M., & Endsley, S. (2000). As good as it could get: Remaking the medical practice. Family Practice Management, 7(5), 48–52.
  15. Listl, S., Quiñonez, C., & Vujicic, M. (2021). Including oral diseases and conditions in universal health coverage. Bulletin of the World Health Organization, 99(6), 407. https://doi.org/10.2471/BLT.21.285530
  16. Mohammadpour, M., Bastani, P., Brennan, D., Ghanbarzadegan, A., & Bahmaei, J. (2020). Oral health policymaking challenges in Iran: A qualitative approach. BMC Oral Health, 20(1), 158. https://doi.org/10.1186/s12903-020-01148-w
  17. Najafi, F., & others. (2021). Inequality in dental care expenditure in Iranian households: Analysis of income quintiles and educational levels. BMC Oral Health, 21. https://doi.org/10.1186/s12903-021-01912-6
  18. Nowell, L. S., Norris, J. M., White, D. E., & Moules, N. J. (2017). Thematic analysis: Striving to meet the trustworthiness criteria. International Journal of Qualitative Methods, 16(1), 1–13. https://doi.org/10.1177/1609406917733847
  19. Pakshir, H. R. (2003). Dental education and dentistry system in Iran. Medical Principles and Practice, 12(Suppl. 1), 56–60. https://doi.org/10.1159/000069844
  20. Pakshir, H. R. (2004). Oral health in Iran. International Dental Journal, 54, 367–372. https://doi.org/10.1111/j.1875-595X.2004.tb00013.x
  21. Petersen, P. E., Bourgeois, D., Bratthall, D., & Ogawa, H. (2005). Oral health information systems—Towards measuring progress in oral health promotion and disease prevention. Bulletin of the World Health Organization, 83(9), 686–693.
  22. Petersen, P. E. (2014). Strengthening of oral health systems: Oral health through primary health care. Medical Principles and Practice, 23(Suppl. 1), 3–9. https://doi.org/10.1159/000356937
  23. Pourdehnad, J. (2023). Interactive planning. Journal of Systems Thinking, 3(1), 1–12. https://doi.org/10.54120/jost.0000012
  24. Razmi, H., & Mehdipour, M. (2019). A survey on the status of dental education in Iran and its related factors during the years 1357-1397. Journal of Medicine and Cultivation, 27(4), 244–250.
  25. Shoaee, S., Saeedi Moghaddam, S., Masinaei, M., Sofi-Mahmudi, A., Hessari, H., Heydari, M.-H., Shamsoddin, E., Parsaeian, M., Ghasemian, A., Larijani, B., Fakhrzadeh, H., & Farzadfar, F. (2022). Trends in dental caries of deciduous teeth in Iran: A systematic analysis of the national and sub-national data from 1990 to 2017. BMC Oral Health, 22(1), 634. https://doi.org/10.1186/s12903-022-02634-z
  26. Sterman, J. D. (2000). Business dynamics: Systems thinking and modeling for a complex world. McGraw-Hill.
  27. Sterman, J. D. (2006). Learning from evidence in a complex world. American Journal of Public Health, 96(3), 505–514. https://doi.org/10.2105/AJPH.2005.066043
  28. Watt, R. G., Daly, B., Allison, P., Macpherson, L. M. D., Venturelli, R., Listl, S., Weyant, R. J., Mathur, M. R., Guarnizo-Herreño, C. C., Celeste, R. K., Peres, M. A., Kearns, C., & Benzian, H. (2019). Ending the neglect of global oral health: Time for radical action. The Lancet, 394(10194), 261–272. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(19)31133-X
  29. Woldemichael, A., Rezaei, S., Kazemi Karyani, A., Ebrahimi, M., Soltani, S., & Aghaei, A. (2021). The impact of out-of-pocket payments of households for dental healthcare services on catastrophic healthcare expenditure in Iran. BMC Public Health, 21(1), 1474. https://doi.org/10.1186/s12889-021-11209-6
  30. World Health Organization. (2006). The world health report 2006: Working together for health. https://apps.who.int/iris/handle/10665/43432
  31. World Health Organization. (2007). Everybody's business: Strengthening health systems to improve health outcomes: WHO's framework for action. World Health Organization.
  32. Yahyavidizaj, J., Arab, M., Emamgholipour, S., & Na'emani, F. (2020). Distribution of dentists in public sector and household payments for dental services in Iran. Payeshj, 19(4), 373–381. https://doi.org/10.29252/payesh.19.4.373
  33. Zandi-Ghashghai, N., Sabokseir, A., & Golkari, A. (2020). The change in DMFT of six-grade primary school children in Shiraz two years after implementation of the national oral health reform plan. Journal of Dentistry (Shiraz, Iran), 21(3), 234–238. https://doi.org/10.30476/DENTJODS.2020.82850.1033.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 61
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 18





سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب