سنتهای دینی و حکمرانی پایدار آب: مطالعۀ تطبیقی میان اسلام، مسیحیت، یهودیت، هندوئیسم، بودیسم و سنتهای بومی | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 57، شماره 5، مرداد 1405، صفحه 1119-1146 اصل مقاله (1.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2026.411702.670105 | ||
| نویسندگان | ||
| هادی رضایی راد* 1؛ عبدالحسین رضائی راد2 | ||
| 1پژوهشکده کشاورزی هسته ای، پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای، سازمان انرژی اتمی، کرج- ایران | ||
| 2گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی،دانشکده الهیات و معارف اسلامی،دانشگاه شهید چمران اهواز،اهواز،ایران | ||
| چکیده | ||
| بحران جهانی آب صرفاً یک چالش فنی یا مدیریتی نیست بلکه ابعاد اخلاقی، فرهنگی و ارزشی مربوط به رابطه انسان و طبیعت را نیز در بر میگیرد. لذا این پژوهش با رویکرد کیفی تحلیلی و تطبیقی و با بهرهگیری از چارچوب نظری تلفیقی اصول طراحی الینور اوستروم برای حکمرانی منابع مشترک با اخلاق زیستمحیطی دینی و ارزشهای اخلاق زیستمحیطی دینی، به بررسی جایگاه آب و اصول اخلاقی حفاظت از آن در شش سنت دینی اصلی جهان (اسلام، مسیحیت، یهودیت، هندوئیسم، بودیسم و سنتهای بومی) میپردازد. تحلیل تطبیقی متون دینی و منابع ثانویه حاکی از آن است که علیرغم تفاوتهای الهیاتی و فرهنگی، برخی اصول اخلاقی مشترک در میان سنتهای مورد مطالعه قابل مشاهده است؛ از جمله: (1) تقدس و حیاتبخشی آب، (2) مسئولیت اخلاقی در حفاظت از آن، (3) عدالت در دسترسی و توزیع، و (4) وجود سازوکارهای هنجاری یا نهادی برای حفاظت از منابع آبی. این پژوهش استدلال میکند که این اصول میتوانند بهعنوان منابع هنجاری مکمل، چارچوبهای معاصر حکمرانی پایدار آب (مانند IWRM و SDG 6) را از طریق مشروعیتبخشی، بسیج اجتماعی و پر کردن خلأ انگیزشی تقویت کنند. ادغام آموزههای دینی با دانش مدرن از راههایی چون تدوین منشورهای اخلاقی، مشارکت نهادهای دینی در سیاستگذاری و احیای نهادهای سنتی مدیریت آب، میتواند به افزایش تابآوری و مقبولیت اجتماعی سیاستهای آب بینجامد. با این حال، به دلیل تمرکز بر متون مقدس، پژوهش نیازمند مطالعات میدانی و بررسیهای تجربی برای سنجش کاربست عملی این اصول به ویژه در مطالعات مردمنگاری و تحلیل نهادی در جوامع دینی است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بحران آب؛ اخلاق زیستمحیطی دینی؛ حکمرانی پایدار آب؛ مطالعۀ تطبیقی ادیان؛ ارزشهای معنوی آب | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 193 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 216 |
||