مدلسازی مدار الکتریکی جهانی جوّ با استفاده از دادههای WWLLN | ||
| فیزیک زمین و فضا | ||
| مقاله 8، دوره 52، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 335-353 اصل مقاله (1.69 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jesphys.2026.409821.1007754 | ||
| نویسنده | ||
| جعفر برهانیان* | ||
| گروه فیزیک، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| چکیده | ||
| مدلی از مدار الکتریکی جهانی جوّ ارائه شده است که مبتنی بر مدلها و دادههای بهروزتر و واقعیتر برای رسانش الکتریکی جوّ و مولدهای جریان است. دادههای مربوط به شبکه جهانی تعیین مکان آذرخشها به کار گرفته شده است تا توزیع جهانی ابرهای تندری با استفاده از روش خوشهبندی تعیین شود. سپس با ترکیب این خوشهها با نتایج آزمایشهای انجام یافته بر فراز ابرهای باردار، جریان کل شارشیافته از ابرهای تندری و رگباری به طرف یونسفر (جریان ویلسون) محاسبه شده است. بهکمک مدل CRAC:CRII برای یونیزاسیون جوّ بهوسیله پرتوهای کیهانی و دادههای بهروز برای یونیزاسیون حاصل از مواد رادیواکتیو، نرخ یونیزاسیون جوّ مشخص و بهکمک مدلهای ساده برای ضرایب چسبندگی یونها به هواویزها و توزیع فضایی هواویزها، توزیع سهبعدی برای رسانندگی جوّ محاسبه شده است. با داشتن رسانندگی، مقاومت ستونی جوّ که بهصورت مقاومت ستونی به ارتفاع یونسفر و مساحت سطح مقطع واحد تعریف میشود محاسبه و از روی آن مقاومت کل جوّ زمین تعیین شده است. با فرض پتانسیل صفر برای سطح زمین از حاصلضرب مقاومت کل در جریان ویلسون پتانسیل یونسفر مشخص شده است. چگالی جریان الکتریکی رو به پایین که مستقل از ارتفاع بوده و به واسطه مقاومت ستونیکه وابسته به پستی و بلندی زمین و مختصات جغرافیایی است، محاسبه شده است. با استفاده از قانون اهم توزیع جهانی میدان الکتریکی در ارتفاعات مختلف تعیین و بهمنظور محکزدن مدل ارائهشده، تغییرات روزانه میدان الکتریکی در چندین نقطه با منحنی کارنِگی مقایسه شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ابرهای تندری؛ ابرهای رگباری؛ مدار الکتریکی جهانی؛ منحنی کارنِگی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 133 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 55 |
||