پیوندهای مفید
اخبار و اعلانات
آمار
| تعداد نشریات | 127 |
| تعداد شمارهها | 7,238 |
| تعداد مقالات | 77,638 |
| تعداد مشاهده مقاله | 161,154,746 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 120,809,235 |
واکاوی ساختوساز شهری غیرمجاز از منظر مفهوم نوموتروپیسم: نمونه شهرک احمدیه در منطقه 19 شهر تهران | ||
| نشریه هنرهای زیبا: معماری و شهرسازی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 27 تیر 1405 اصل مقاله (2.43 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jfaup.2026.416021.673210 | ||
| نویسندگان | ||
| پارسا ارباب* 1؛ مسعود رحیمی2؛ محمدصالح شکوهی بیدهندی3 | ||
| 1دانشیار، گروه برنامهریزی و مدیریت شهری، دانشکده شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 2کارشناس ارشد مدیریت شهری، گروه برنامهریزی و مدیریت شهری، دانشکده شهرسازی، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 3استادیار، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| با وجود پژوهشهای متعدد، فرایند ساختوساز شهری غیرمجاز در ایران تاکنون از منظر مفهوم نوموتروپیسم واکاوی نشده است که به عمل در پرتو قانون توجه دارد؛ جایی که کنشگران با عبور از دوگانه قانونی-غیرقانونی، به جای نادیدهگرفتن قانون یا قانونشکنی آشکار، قانون را محاسبه کرده و در سایه یا نسبت با آن، جهتدهی میشوند. مصادیق این رفتار نوموتروپیک، در قالب دستهبندی پنجگانه شامل ساختوساز پنهان، ساختوساز یکشبه، ساختوساز ناتمام، ساختوساز مغایر و ساختوساز بیمجوز، قابل تبیین است که تفکیک سوداگرانه زمین و انتظار عفو احتمالی نسبت به تخلف را نیز باید به آنها افزود. مورد مطالعه، شهرک احمدیه واقع در منطقه 19 تهران است که تخلفات ساختمانی در آن با حادثه منجر به فوت موسوم به خلازیر، برجسته شد. پژوهش از نوع کاربردی با ماهیت کیفی است و با تحلیل مضمون محتوای مصاحبههای نیمهساختاریافته با کارشناسان شهرسازی، اساتید دانشگاه و ساکنان مطلع، دنبال شده است. یافتهها گویای آن است که مهمترین عامل تداوم تخلفات، عدم جلوگیری بهموقع شهرداری است. این وضعیت دقیقا مصداق رفتار نوموتروپیک است؛ متخلفان نه بهدلیل ناآگاهی یا فقر، بلکه به واسطه حقوق مکتسبه در سایه احتمال توقف، عفو یا قانونیسازی آتی، اقدام به ساخت کردهاند. بر این اساس، ساختوساز شهری غیرمجاز، پدیدهای چندعلتی و محصول تعامل پیچیده قوانین، نهادها، منافع اقتصادی و رفتار حسابگرانه کنشگران است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تخلفات ساختمانی؛ توسعه شهری؛ ساختوساز غیرمجاز؛ کاربری اراضی؛ نوموتروپیسم | ||
| عنوان مقاله [English] | ||
| Exploring Unauthorized Urban Construction Considering the Concept of Nomotropism: The Case of Ahmadieh Town in District 19 of Tehran | ||
| نویسندگان [English] | ||
| Parsa Arbab1؛ Masoud Rahimi2؛ Mohammad Saleh Shokouhi Bidhendi3 | ||
| 1Associate Professor, Department of Urban Planning and Management, School of Urban Planning, College of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran | ||
| 2MA in Urban Management, Department of Urban Planning and Management, School of Urban Planning, College of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran | ||
| 3Assistant Professor, Urban Planning Department, Faculty of Architecture and Urban Planning, University of Science and Technology, Tehran, Iran | ||
| چکیده [English] | ||
| Despite numerous studies, unauthorized urban construction in Iran has not yet been analyzed from the perspective of nomotropism, a concept that focuses on acting in light of rules—a condition in which actors move beyond the conventional legal–illegal dichotomy. Rather than simply ignoring the law or engaging in outright lawbreaking, they make calculated decisions regarding the law and orient their actions in its shadow or in relation to it. The manifestations of such nomotropic behavior can be explained through a fivefold typology: hidden construction (e.g., using plants or high walls to conceal violations), overnight construction (completing structures rapidly to complicate legal removal), unfinished construction (intentionally slowing work to avoid proportional fines), non-compliant construction (obtaining permits but deviating from approved plans), and unpermitted construction (building without permits but expecting future legalization). To these must be added speculative land subdivision and the expectation of amnesty for violations. The case study is Ahmadieh Town, located in Zone 3 of District 19 of Tehran, where construction violations became particularly prominent following a fatal incident, known as Khalazir. The research was conducted through thematic analysis of semi-structured interviews with 17 urban planning experts, academics, residents, and informed individuals, selected via purposive snowball sampling. The findings indicate that the municipality’s failure to intervene promptly is the most significant factor perpetuating construction violations. This situation precisely exemplifies nomotropic behavior: violators act not out of ignorance or poverty, but based on subjective and objective acquired rights in the shadow of a possible future halt, amnesty, or legalization. Accordingly, unauthorized urban construction is a multi-causal phenomenon resulting from the complex interaction among laws, institutions, economic interests, and actors’ opportunistic behavior. Untimely decision-making, endowment lands with illegal lot splitting, procedural flaws in the Article 5 Commission, information leakage before plan approval, lack of enforcement guarantees in Article 100 of the Municipal Law, the municipality’s financial dependence on construction, and overly stringent standards together create a fertile ground for nomotropic behavior of rent-seekers. Besides, this study expands nomotropism to the institutional level, showing that not only individuals but also institutions such as the municipality (through omission or inaction), the Provincial Security Council (through demolition-ban resolutions), the Article 5 Commission (through incomplete and non-transparent approvals), and endowments (through illegal subdivisions and creating false tenure security) can exhibit nomotropic behavior. The following solutions are proposed based on the findings: 1. formulating laws with a nomotropic impact assessment; 2. reforming Article 5 Commission procedures and ensuring referral of approvals to the Supreme Council of Urban Planning and Architecture; 3. amending Article 100 of the Municipality Law to change “may prevent” to “is obliged to prevent immediately”; 4. managing municipal revenue dependency on construction to reduce “amnesty-with-fine” incentives; 5. reforming and expediting bureaucratic procedures; 6. revising unrealistic minimum construction area standards; 7. prohibiting utility connections to unauthorized constructions; 8. voiding any promissory note transactions on properties without permits or non-compliant with permits; 9. preventing illegal subdivisions by endowments through requiring official permits from the municipality. Future research should conduct comparative studies, analyze acquired rights and amnesty expectations, and explore nomotropism in other urban planning domains. | ||
| کلیدواژهها [English] | ||
| Construction violations, Land use, Nomotropism, Unauthorized construction, Urban development | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 26 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 21 |
||
سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب