ارزیابی همافزایی سیانوباکتر و رس بنتونیت بر تثبیت خاک سطحی حساس به فرسایش بادی و کاهش گردوغبار | ||
| تحقیقات آب و خاک ایران | ||
| دوره 57، شماره 5، مرداد 1405، صفحه 1187-1202 اصل مقاله (1.31 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijswr.2026.409045.670081 | ||
| نویسندگان | ||
| رامین قهرمان پور؛ منوچهر گرجی* ؛ احمدعلی پوربابایی؛ محمد تقی تیرگر سلطانی | ||
| گروه علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| چکیده | ||
| فرسایش بادی یکی از مهمترین چالشهای زیستمحیطی و اقتصادی در مناطق خشک و نیمهخشک جهان است و مهار آن بدون اتکا به مواد شیمیایی، بهویژه در زیستمحیطهای حساس، یک ضرورت مدیریتی به شمار میرود. در سالهای اخیر، رویکردهای تثبیت خاک سازگار با محیطزیست و استفاده از مواد زیستی مورد توجه قرار گرفتهاند. در این پژوهش، کارایی همزمان سیانوباکترهای خاکزی و رس بنتونیت کلسیمدار بهعنوان یک فناوری تثبیت زیست-معدنی ارزیابی شد تا امکان بهبود ویژگیهای سطحی خاک و مقاومت آن در برابر فرسایش بادی بررسی شود. تیمارهای آزمایشی شامل دو سطح بنتونیت (25 و 50 گرم بر مترمربع)، سه سویه سیانوباکتر و مخلوط این سه سویه و همچنین ترکیب سیانوباکتر-بنتونیت بود. پس از دوره رشد ششماهه و استقرار پوسته زیستی تشکیل شده از سیانوباکتر، مجموعهای از شاخصهای فیزیکی شامل سرعت حد آستانه فرسایش بادی، میانگین وزنی قطر خاکدانه، مقاومت به فروروی، و نیز شاخصهای زیستی شامل کلروفیل a، تنفس میکروبی، کربن زیستتوده میکروبی، کربن آلی و نیتروژن کل اندازهگیری شد. یافتهها نشان داد که تلفیق سیانوباکتر و بنتونیت موجب افزایش 61 درصدی میانگین قطر خاکدانه، بهبود انسجام سطحی خاک و افزایش 100 درصد سرعت حد آستانه فرسایش بادی نسبت به شاهد و کاهش پراکندگی و انتقال ذرات ریز گردید. ماتریکس زیستی تولیدشده توسط سیانوباکترها در کنار نقش بنتونیت در افزایش چسبندگی و مقاومت خاک در برابر کندهشدن توسط باد، اثر همافزایی بارزی ایجاد کرد. در مجموع، استفاده از این ترکیب زیستی–معدنی بهعنوان رویکردی کمهزینه، پایدار و سازگار با محیطزیست میتواند گزینهای کاربردی برای مدیریت فرسایش بادی و کنترل کانونهای گردوغبار در نواحی خشک باشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بنتونیت؛ سیانوباکتر؛ تثبیت زیستی-معدنی؛ فرسایش بادی؛ گرد وغبار | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 176 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 190 |
||