ارزیابی چندسنجنده‌ای پویایی کمی و کیفی زیرساخت‌های سبز در اقلیم نیمه‌خشک (مطالعة شهر مهاجران) | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| دوره 79، شماره 3، پاییز 1405، صفحه 569-583 اصل مقاله (954.27 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2026.412800.2909 | ||
| نویسنده | ||
| ایمان سعیدی* | ||
| گروه علوم و مهندسی محیط‌زیست، دانشکدة منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران. | ||
| چکیده | ||
| امروزه شهرهای نیمه‌خشک و خشک در ایران در تضاد میان توسعة کالبدی و توان اکولوژیک هستند. در این مناطق، نرخ بالای تبخیر و تعرق و کاهش بارندگی، بقای زیرساخت‌های سبز را با تهدید جدی مواجه کرده است. این پژوهش با بهره‌گیری از رویکرد چندسنجنده‌ای در بستر سامانة Google Earth Engine، به ارزیابی تطبیقی پویایی کمی و کیفی زیرساخت‌های سبز شهر جدید مهاجران در بازة زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ پرداخت. جهت ارزیابی کمی از تصاویر ماهواره‌ای Sentinel-2 و برای تحلیل‌های کیفی و حرارتی از داده‌های Landsat 8/9 استفاده شد؛ شاخص سلامت گیاهی (VHI) نیز از طریق تلفیق شاخص های وضعیت پوشش گیاهی و وضعیت دمایی برای مدل‌سازی استرس فیزیولوژیک گیاهان استخراج گردید. نتایج نشان داد که مساحت زیرساخت سبز شهری از ۵۳/۷۵ هکتار در سال ۲۰۱۸ به ۲۸/۵۷ هکتار در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است. علی‌رغم این کاهش چشمگیر مساحتی، میانگین شاخص سلامت گیاهی تغییر ناچیزی داشته (از 0/4 به 0/41) که نشان‌دهندة پایداری نسبی کیفیت در لکه‌های سبز باقیمانده است. با این حال، کاهش حداقل مقدار VHI به 0/21 در سال ۲۰۲۴ بیانگر شروع کانون‌های بحرانی استرس در برخی مناطق است. یافته‌ها اثبات می‌کند که زیرساخت سبز مهاجران از مرحلة توسعة کالبدی به مرحلة بحران کیفی و کاهش وسعت گذار کرده است؛ بنابراین مدیریت شهری باید اولویت را بر مدیریت تاب‌آوری حرارتی و بهینه‌سازی سلامت زیرساخت‌های موجود قرار دهد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| دمای سطح زمین؛ سامانة گوگل ارث انجین؛ شاخص سلامت گیاهی؛ فضای سبز شهری. | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 196 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 40 |
||