ارزیابی چندسنجندهای پویایی کمی و کیفی زیرساختهای سبز در اقلیم نیمهخشک (مطالعه موردی: شهر مهاجران) | ||
| نشریه محیط زیست طبیعی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از 02 مرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/jne.2026.412800.2909 | ||
| نویسنده | ||
| ایمان سعیدی* | ||
| گروه علوم و مهندسی محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران (isaeedi@malayeru.ac.ir) | ||
| چکیده | ||
| امروزه شهرهای نیمه خشک و خشک در ایران با تضاد میان توسعه کالبدی و توان اکولوژیک دست به گریبان هستند. در این مناطق، نرخ بالای تبخیر و تعرق و کاهش بارندگی، بقای زیرساختهای سبز را با تهدید جدی مواجه کرده است. این پژوهش با بهرهگیری از رویکرد چندسنجندهای در بستر سامانه Google Earth Engine، به ارزیابی تطبیقی پویایی کمی و کیفی زیرساختهای سبز شهر جدید مهاجران در بازه زمانی ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ میپردازد. جهت ارزیابی کمی از تصاویر ماهوارهای Sentinel-2 و برای تحلیلهای کیفی و حرارتی از دادههای Landsat 8/9 استفاده شد؛ شاخص سلامت گیاهی (VHI) نیز از طریق تلفیق شاخصهای وضعیت پوشش گیاهی (VCI) و وضعیت دمایی (TCI) برای مدلسازی استرس فیزیولوژیک گیاهان استخراج گردید. نتایج نشان داد که مساحت زیرساخت سبز شهری از ۵۳/۷۵ هکتار در سال ۲۰۱۸ به ۲۸/۵۷ هکتار در سال ۲۰۲۴ کاهش یافته است. علیرغم این کاهش چشمگیر مساحتی، میانگین شاخص سلامت گیاهی تغییر ناچیزی داشته (از 40/به 41/0) که نشاندهنده پایداری نسبی کیفیت در لکههای سبز باقیمانده است. با این حال، کاهش حداقل مقدار VHI به 21/0 در سال ۲۰۲۴ بیانگر شروع کانونهای بحرانی استرس در برخی مناطق است. یافتهها اثبات میکند که زیرساخت سبز مهاجران از مرحله توسعه کالبدی به مرحله بحران کیفی و کاهش وسعت گذار کرده است؛ لذا مدیریت شهری باید اولویت را بر مدیریت تابآوری حرارتی و بهینهسازی سلامت زیرساختهای موجود قرار دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاخص سلامت گیاهی؛ دمای سطح زمین؛ فضای سبز شهری؛ سامانه گوگل ارث انجین | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 91 |
||