ارزیابی قدرت تبیین مدلهای رفتاری در سنجش نااطمینانی تورم مواد غذایی ایران؛ تقابل الگوهای GARCH و بیتوجهی عقلانی | ||
| تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران | ||
| دوره 57، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 239-254 اصل مقاله (1.62 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijaedr.2026.413778.669433 | ||
| نویسندگان | ||
| محمد رضوانی1؛ الهام وفائی2؛ مهدی پندار* 3 | ||
| 1گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی ، دانشگاه تهران، کرج، ایران | ||
| 2مرکز پژوهشهای توسعه و آیندهنگری، سازمان برنامه و بودجه، تهران، ایران. | ||
| 3گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده اقتصاد و توسعه کشاورزی، دانشگاه تهران، کرج، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در پژوهش حاضر به واکاوی ریشههای رفتاری پایداری نوسانات تورم مواد غذایی و مقایسه پویاییهای نوسان در مناطق شهری و روستایی ایران طی بازه زمانی فروردین ۱۳۸۲ تا دی ۱۴۰۴ پرداخته شده است. در این راستا، از یک رویکرد ترکیبی شامل مدلهای خانواده GARCH با کنترل شکستهای ساختاری از طریق توابع مثلثاتی فوریه و مدل نیمهپارامتریک مبتنی بر نظریه بیتوجهی عقلانی (مبتنی بر نرخ جریان اطلاعات) استفاده شده است. یافتههای پژوهش با استفاده از شاخصهای ارزیابی RMSE و MAE نشان میدهد، مدل بیتوجهی عقلانی به دلیل لحاظ کردن محدودیت ظرفیت پردازش اطلاعات، قدرت پیشبینی بروننمونهای و تبیینکنندگی بالاتری نسبت به الگوهای سنتی GARCH و Fourier-GARCH دارد. بر اساس نتایج، نرخ جریان اطلاعات در مناطق شهری حدود 7/2 برابر مناطق روستایی برآورد شده است که نشاندهندهی شکاف اطلاعاتی عمیق میان این دو بازار و علت اصلی پایداری شدیدتر نوسانات در مناطق روستایی است. همچنین، براساس شاخص نسبت نوسان جهتدار که حاصل تفکیک واریانس به دو جزء صعودی و نزولی است، نتایج حاکی از آن است که در مناطق روستایی، تکانههای مثبت قیمت (ریسک صعودی) منبع اصلی نااطمینانی هستند، در حالی که در مناطق شهری، نوسانات ناشی از تخلیه حبابهای قیمتی و بازگشت به میانگین سهم غالب را در ایجاد نوسانات ایفا میکنند. در نهایت، این نتایج بر ضرورت ارتقای زیرساختهای اطلاعرسانی در مناطق روستایی و اتخاذ سیاستهای ثباتبخش متناسب با ساختار رفتاری هر بازار تأکید دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| بیتوجهی عقلانی؛ توابع مثلثاتی فوریه؛ شاخص نسبت نوسان جهتدار؛ شکست ساختاری؛ نوسانات تورم مواد غذایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 146 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 78 |
||