ارزیابی آثار سیاست یارانه نهادهها در مقابل پرداخت مستقیم بر الگوی کشت محصولات زراعی (مورد مطالعه: دشت دهگلان، استان کردستان) | ||
| تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران | ||
| دوره 57، شماره 2، تابستان 1405، صفحه 275-292 اصل مقاله (2.02 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22059/ijaedr.2026.408943.669413 | ||
| نویسندگان | ||
| شیوا رمایی1؛ حامد نجفی علمدارلو* 2؛ محمدحسن وکیل پور3 | ||
| 1گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 2گروه اقتصادکشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. | ||
| 3گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| دولتها از طریق ابزارهای متعددی مانند یارانههای مستقیم، یارانههای نهادهها، یارانههای صادراتی و سایر سیاستهای حمایتی قادر به تأثیرگذاری بر میزان تولید و سطح زیرکشت محصولات کشاورزی هستند. این سیاستها ممکن است منجر به تغییر الگوی کشت و بهبود درآمد کشاورزان شوند. در این مطالعه، با استفاده از مدل برنامهریزی ریاضی اثباتی، آثار تغییر سیاست حمایتی دولت در قالب چهار سناریو، تداوم وضعیت موجود، حذف یارانه نهادهها، اجرای پرداخت مستقیم به کشاورزان، و اجرای همزمان پرداخت مستقیم همراه با تغییر الگوی کشت، بر سودآوری و تخصیص منابع کشاورزی طی سال زراعی 1402-1403 بررسی شد. نتایج حاصل از اجرای سناریوهای مختلف سیاستی نشان میدهد که در واکنش به تغییر نظام حمایتی، سطح زیر کشت محصولاتی نظیر گندم آبی، نخود آبی، نخود دیم و جو دیم افزایش یافته است، در حالی که سطح زیر کشت گندم دیم، جو آبی، سیبزمینی، خیار، یونجه و پیاز کاهش را تجربه کرده است. این تغییرات حاکی از تعدیل الگوی کشت به سمت محصولاتی با بازده اقتصادی بالاتر، ریسک تولید کمتر و سازگاری بیشتر با محدودیت منابع و چارچوب سیاست پرداخت مستقیم است و نشان میدهد که تغییر سیاست حمایتی میتواند رفتار تولیدی کشاورزان را به سمت تخصیص کاراتر منابع هدایت کند. همچنین اعمال این سناریوها حاکی از کاهش مصرف نهادههای کود شیمایی است که از نظر زیستمحیطی دارای اهمیت است. همچنین، جایگزینی سیاست یارانه نهادهها با سیاست پرداخت مستقیم، از منظر کارایی اقتصادی و پایداری زیستمحیطی، رویکردی کارا و اثربخش محسوب میشود که ضمن حمایت از درآمد کشاورزان، از طریق کاهش مصرف کودهای شیمیایی، سموم و سوختهای فسیلی، به بهبود وضعیت محیطزیستی و ارتقای پایداری منابع طبیعی در منطقه مورد مطالعه منجر میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| سیاست کشاورزی؛ سودآوری؛ مصرف نهادهها؛ برنامهریزی ریاضی اثباتی؛ محیطزیست | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 115 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 66 |
||